Περισσότερα από 35 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου ετησίως αναμένονται έως το 2050, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η οποία προειδοποιεί ότι οι ανισότητες στην πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία εξακολουθούν να στερούν από εκατομμύρια ανθρώπους την απαραίτητη φροντίδα.
Σήμερα, ο καρκίνος προκαλεί περισσότερους από 10 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο, ενώ καταγράφονται περίπου 20,6 εκατομμύρια νέα περιστατικά παγκοσμίως. Αν δεν ληφθούν ουσιαστικά μέτρα πρόληψης και ενίσχυσης των συστημάτων υγείας, τα νέα κρούσματα εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 35 εκατομμύρια ετησίως έως το 2050, αύξηση σχεδόν 70% σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα.
Ο καρκίνος παραμένει η δεύτερη αιτία θανάτου
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η επιβάρυνση δεν οφείλεται μόνο στην αύξηση των περιστατικών, αλλά και στις μεγάλες ανισότητες μεταξύ των χωρών ως προς την πρόσβαση στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση, τις αντικαρκινικές θεραπείες και την υποστηρικτική φροντίδα.
Ενδεικτικό είναι ότι λιγότερο από ένα στα τρία κράτη έχει εντάξει την ολοκληρωμένη φροντίδα του καρκίνου στα προγράμματα καθολικής υγειονομικής κάλυψης.
Καρκίνος: Μεγάλες διαφορές στην επιβίωση των ασθενών
Οι ανισότητες αποτυπώνονται και στα ποσοστά επιβίωσης. Στις χώρες υψηλού εισοδήματος, περίπου 87% των γυναικών με καρκίνο του μαστού ζουν τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση, ενώ στις χώρες χαμηλού εισοδήματος το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται μόλις στο 42%.
Ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Tedros Adhanom Ghebreyesus, τόνισε ότι η επιβίωση από τον καρκίνο δεν θα πρέπει να εξαρτάται από τη χώρα κατοικίας ή το εισόδημα του ασθενούς, επισημαίνοντας ότι οι σημερινές ανισότητες μπορούν να περιοριστούν μέσω ισχυρότερων πολιτικών υγείας.
Η οικονομική και ψυχολογική επιβάρυνση
Η έκθεση αναδεικνύει και το σημαντικό κοινωνικό κόστος της νόσου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία:
- τουλάχιστον 45% των ασθενών αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες
- περισσότεροι από τους μισούς αναφέρουν προβλήματα ψυχικής υγείας
- σχεδόν όλοι οι οικογενειακοί φροντιστές δηλώνουν σημαντική ψυχολογική και κοινωνική επιβάρυνση
Ποιες περιοχές επιβαρύνονται περισσότερο
Η Ασία συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως, καθώς αντιστοιχεί σε περίπου 50,7% των νέων διαγνώσεων και 56,5% των θανάτων. Η Ευρώπη, παρότι φιλοξενεί μόλις το 9% του παγκόσμιου πληθυσμού, καταγράφει περίπου 21% των νέων περιστατικών και 20% των θανάτων από καρκίνο, γεγονός που αποτυπώνει το ιδιαίτερα υψηλό φορτίο της νόσου.
Αντίθετα, αρκετές χώρες της Αφρικής και τμήματα της Ασίας εμφανίζουν χαμηλότερη συχνότητα διάγνωσης, αλλά σημαντικά υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας λόγω περιορισμένης πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας.
Οι συχνότερες μορφές καρκίνου
Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει η κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως.
Στους άνδρες συχνότερες μορφές είναι ο καρκίνος:
- του πνεύμονα
- του προστάτη
- του παχέος εντέρου
Στις γυναίκες κυριαρχούν:
- ο καρκίνος του μαστού
- ο καρκίνος του πνεύμονα
- ο καρκίνος του παχέος εντέρου
Τέσσερις στους δέκα καρκίνους μπορούν να προληφθούν
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι σχεδόν 40% των περιστατικών καρκίνου σχετίζονται με τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- το κάπνισμα
- η κατανάλωση αλκοόλ
- η παχυσαρκία
- η καθιστική ζωή
- η ανθυγιεινή διατροφή
- η ατμοσφαιρική ρύπανση
- λοιμώξεις όπως ο HPV, οι ηπατίτιδες Β και C και το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού
Η ενίσχυση των προγραμμάτων πρόληψης και των εμβολιασμών θεωρείται καθοριστικής σημασίας για τη μείωση των νέων περιστατικών.
Καρκίνος & ποσοστά: Πρόοδος, αλλά και σοβαρές ελλείψεις
Η έκθεση καταγράφει θετικές εξελίξεις, όπως η μείωση της χρήσης καπνού κατά 27% από το 2010, η αύξηση των χωρών που διαθέτουν εθνικά σχέδια για τον καρκίνο και η ενίσχυση των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου.
Ωστόσο, η πρόσβαση στα βασικά αντικαρκινικά φάρμακα παραμένει άνιση. Στις χώρες υψηλού εισοδήματος η διαθεσιμότητα των βασικών αντικαρκινικών φαρμάκων κυμαίνεται μεταξύ 68% και 94%, ενώ στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος περιορίζεται μόλις στο 9% έως 54%, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τις πιθανότητες επιβίωσης των ασθενών.
Οι προτεραιότητες του ΠΟΥ
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καλεί τις κυβερνήσεις να επενδύσουν περισσότερο στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την ισότιμη πρόσβαση στις θεραπείες.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται:
- η ένταξη της αντικαρκινικής φροντίδας στην καθολική υγειονομική κάλυψη
- η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού των συστημάτων υγείας
- η προστασία των ασθενών και των οικογενειών τους από τις οικονομικές συνέπειες της νόσου
- η προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας με γνώμονα τις ανάγκες της δημόσιας υγείας
Όπως επισημαίνει η έκθεση, οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το μελλοντικό φορτίο του καρκίνου και την επιβίωση εκατομμυρίων ανθρώπων τις επόμενες δεκαετίες.
Πηγή: vita.gr
