Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) εξαπλώνονται με ταχείς ρυθμούς στην Ευρώπη, με τα νέα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) να καταγράφουν ιστορικό ρεκόρ κρουσμάτων γονόρροιας και σύφιλης για το 2024.
Σύμφωνα με την έκθεση, περισσότερα από 106.000 περιστατικά γονόρροιας δηλώθηκαν μέσα στο 2024, σημειώνοντας αύξηση 4,3% σε σύγκριση με το 2023 και άνοδο άνω του 300% σε σχέση με το 2014. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί από το 2009, όταν το ECDC ξεκίνησε την επιτήρηση των ΣΜΝ.
Την ίδια ώρα, η σύφιλη συνεχίζει επίσης την ανοδική της πορεία, με σχεδόν 46.000 νέα περιστατικά το 2024, αυξημένα κατά 8% σε ετήσια βάση και υπερδιπλάσια σε σχέση με το 2015.
Οι ηλικίες 20 έως 24 ετών εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά λοιμώξεων, ενώ οι ειδικοί τονίζουν ότι η πραγματική έκταση του προβλήματος πιθανόν να είναι μεγαλύτερη, καθώς πολλοί φορείς παραμένουν ασυμπτωματικοί και δεν υποβάλλονται ποτέ σε εξετάσεις.
Ο Μπρούνο Τσάντσιο, ειδικός του ECDC στα μεταδιδόμενα και προλαμβανόμενα μέσω εμβολιασμού νοσήματα, προειδοποιεί ότι οι λοιμώξεις αυτές, όταν μένουν χωρίς θεραπεία, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές όπως χρόνιο πόνο, υπογονιμότητα, αλλά και βλάβες στο καρδιαγγειακό και νευρικό σύστημα στην περίπτωση της σύφιλης.
Παράλληλα, το ECDC επισημαίνει ότι περισσότερο από το 50% των περιστατικών γονόρροιας και σύφιλης αφορά άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αύξηση της συγγενούς σύφιλης, δηλαδή της μετάδοσης της λοίμωξης από τη μητέρα στο νεογνό. Τα περιστατικά σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε έναν χρόνο, από 78 το 2023 σε 140 το 2024, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της ευρωπαϊκής επιτήρησης.
Αντίθετα, τα χλαμύδια – αν και παραμένουν το συχνότερο ΣΜΝ στην Ευρώπη – παρουσίασαν ελαφρά μείωση, με περίπου 213.000 καταγεγραμμένα κρούσματα το 2024 έναντι 231.000 το 2023.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, οι νέες διαγνώσεις σύφιλης στην Ελλάδα παρουσιάζουν έντονη αυξητική τάση μετά το 2020, αν και το 2024 καταγράφεται μικρή αποκλιμάκωση.
Σε ό,τι αφορά την εθνικότητα των ασθενών, το 87,76% των περιστατικών αφορά Έλληνες, το 12,11% αλλοδαπούς, ενώ σε μικρό ποσοστό δεν έχει καταγραφεί η εθνικότητα.
Παρόμοια είναι η εικόνα και για τη γονόρροια. Μέχρι το 2020 τα περιστατικά κινούνταν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, ωστόσο τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σημαντική αύξηση στις νέες διαγνώσεις. Το 2024 εμφανίζεται μικρή πτωτική τάση.
Στη γονόρροια, το 82,62% των περιστατικών αφορά Έλληνες, το 15,24% αλλοδαπούς και στο 2,14% δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία εθνικότητας.
Το ECDC καλεί τις ευρωπαϊκές χώρες να ενισχύσουν τα προγράμματα πρόληψης, ενημέρωσης και έγκαιρης διάγνωσης, με έμφαση στους νέους, τις ευάλωτες ομάδες και τις εγκύους, προειδοποιώντας ότι χωρίς άμεση δράση η εξάπλωση των ΣΜΝ θα συνεχίσει να επιβαρύνει τη δημόσια υγεία τα επόμενα χρόνια.
