Οι γεννήσεις με καισαρική τομή καταγράφουν σημαντική άνοδο τις τελευταίες δεκαετίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, το ποσοστό αυτών των τοκετών αυξήθηκε από 6,7% το 1990 σε 22% το 2023, με τη μεγαλύτερη αύξηση να εντοπίζεται σε λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Εκεί, η τάση αυτή συνδέεται με τη μείωση της μητρικής και νεογνικής θνησιμότητας.
Ωστόσο, η αύξηση προκαλεί προβληματισμό στις ανεπτυγμένες χώρες, όπου οι δείκτες θνησιμότητας είναι ήδη χαμηλοί εδώ και δεκαετίες. Όπως επισημαίνει ο δημογράφος Βύρων Κοτζαμάνης, μόνο ένα μέρος της ανόδου μπορεί να εξηγηθεί από παράγοντες όπως η αύξηση της ηλικίας των μητέρων ή η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Ένα σημαντικό ποσοστό των καισαρικών φαίνεται να μην βασίζεται σε ιατρική αναγκαιότητα.
Η διεθνής επιστημονική κοινότητα εκτιμά ότι ποσοστά κάτω του 10% ή πάνω από 20-25% αποτελούν ένδειξη προβλήματος στη δημόσια υγεία: είτε λόγω ανεπαρκούς πρόσβασης σε φροντίδα είτε λόγω υπερβολικής χρήσης. Στη δεύτερη περίπτωση, οι καισαρικές δεν προσφέρουν επιπλέον όφελος στη μείωση της θνησιμότητας, ενώ ενέχουν κινδύνους και αυξάνουν το κόστος για τα συστήματα υγείας.
Στην Ελλάδα, το ζήτημα είναι ιδιαίτερα έντονο. Ήδη από το 2016, έκθεση του ΠΟΥ είχε επισημάνει την ανάγκη λήψης μέτρων, καθώς τα ποσοστά ξεπερνούσαν το 50%. Αντί να περιοριστούν, συνέχισαν να αυξάνονται: από 57,8% το 2019 έφτασαν στο 62,2% το 2023, τοποθετώντας τη χώρα στην πρώτη θέση στην ΕΕ.
Η εικόνα γίνεται πιο ανησυχητική όταν συγκρίνεται με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ολλανδία, η Σουηδία και η Γαλλία, όπου οι καισαρικές δεν ξεπερνούν το 20%. Ακόμη και χώρες με παρόμοια δημογραφικά χαρακτηριστικά, όπως η Ισπανία και η Ιρλανδία, καταγράφουν πολύ χαμηλότερα ποσοστά.
Τα υψηλά ποσοστά στην Ελλάδα επιβαρύνουν τόσο τα νοικοκυριά όσο και το σύστημα υγείας, ενώ εγείρουν σοβαρά ζητήματα δημόσιας υγείας. Οι ειδικοί τονίζουν την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων, με στοχευμένα μέτρα προς επαγγελματίες υγείας και ενημερωτικές καμπάνιες προς τις γυναίκες και τις οικογένειές τους.
Παράλληλα, θεωρείται κρίσιμη η ενεργός συμμετοχή των ιατρικών φορέων, καθώς χωρίς τη συμβολή τους δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το φαινόμενο της υπερβολικής χρήσης καισαρικών τομών στη χώρα.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
