Η φετινή περίοδος των ιώσεων χαρακτηρίζεται από την έντονη επιστροφή της γρίπης, την ώρα που η Covid-19 εμφανίζει πλέον ηπιότερη εικόνα, κυρίως λόγω της αυξημένης ανοσίας στον πληθυσμό. Παρότι οι δύο λοιμώξεις έχουν αρχίσει να συγκλίνουν σε επίπεδο σοβαρής νόσησης, εξακολουθούν να διαφέρουν σε ένα βασικό σημείο: η γρίπη παραμένει εποχική, ενώ ο κορωνοϊός κυκλοφορεί όλο τον χρόνο και μπορεί να προκαλεί εξάρσεις ακόμη και τους θερινούς μήνες.
Τα στοιχεία της φετινής περιόδου
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η εφημερίδα The Washington Post, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) εκτιμούν ότι περίπου 25 εκατομμύρια άνθρωποι μολύνθηκαν από γρίπη τη φετινή σεζόν. Από αυτούς, περίπου 330.000 χρειάστηκαν νοσηλεία, ενώ οι θάνατοι έφτασαν τις 20.000.
Αντίστοιχα, για την Covid-19 το CDC υπολογίζει ότι από τον Οκτώβριο μέχρι σήμερα νόσησαν μεταξύ 3 και 9 εκατομμυρίων ανθρώπων, με 96.000 έως 170.000 νοσηλείες και 10.000 έως 30.000 θανάτους.
Τα τελευταία δύο χρόνια, η γρίπη έχει ξεπεράσει την Covid-19 σε περιστατικά που καταλήγουν στα τμήματα επειγόντων περιστατικών των νοσοκομείων.
Ωστόσο, οι αριθμοί των νοσηλειών δεν αποτυπώνουν πλήρως την πραγματική εικόνα των ιώσεων, καθώς πολλά περιστατικά αντιμετωπίζονται στο σπίτι με ήπια ή μέτρια συμπτώματα. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί στρέφονται και σε άλλες μεθόδους επιτήρησης, όπως η ανάλυση των λυμάτων, η οποία προσφέρει πιο ολοκληρωμένη εικόνα της κυκλοφορίας των ιών στην κοινότητα.
Τα πρόσφατα δεδομένα δείχνουν έντονη αύξηση της γρίπης, ενώ η Covid-19 κινήθηκε σε σαφώς χαμηλότερα επίπεδα, με μικρότερη άνοδο σε σχέση με το προηγούμενο καλοκαίρι.
Γιατί η γρίπη ήταν τόσο έντονη
Η ισχυρή παρουσία της γρίπης τα τελευταία δύο χρόνια αποδίδεται εν μέρει στην εμφάνιση ασυνήθιστων στελεχών του ιού.
Συγκεκριμένα, το στέλεχος H3N2 της γρίπης Α – το οποίο πλήττει ιδιαίτερα τους ηλικιωμένους, μεταλλάχθηκε αφότου οι υγειονομικές αρχές είχαν ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία παραγωγής του ετήσιου εμβολίου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το εμβόλιο να προσφέρει χαμηλότερη προστασία από την αναμενόμενη.
«Αυτή η μετάλλαξη είναι ο κύριος λόγος που είχαμε δύο μεγάλες περιόδους γρίπης στη σειρά, κάτι που δεν είναι συνηθισμένο», δήλωσε ο William Schaffner, καθηγητής λοιμωδών νοσημάτων στο Πανεπιστήμιο Vanderbilt.
Παράλληλα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η εξέλιξη των ιών μπορεί να αλλάζει από χρονιά σε χρονιά, γεγονός που καθιστά δύσκολη την πρόβλεψη για το ποιος ιός θα κυριαρχήσει.
Η πορεία του κορωνοϊού
Την ίδια στιγμή, ο SARS-CoV-2 συνεχίζει να μεταλλάσσεται προκειμένου να διατηρεί τη μεταδοτικότητά του. Ωστόσο, τα τελευταία δύο χρόνια δεν έχει εμφανιστεί κάποια μετάλλαξη που να μπορεί να ξεπεράσει σε μεγάλο βαθμό την ανοσία του πληθυσμού και να οδηγήσει σε νέες μαζικές νοσηλείες.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ηπιότερη εικόνα της νόσου οφείλεται τόσο στις μεταλλάξεις του ιού όσο και στην αυξημένη ανοσία των ανθρώπων, καθώς η πλειονότητα του πληθυσμού έχει είτε μολυνθεί είτε εμβολιαστεί.
Όπως εξηγεί ο Florian Krammer, καθηγητής εμβολιολογίας στην Ιατρική Σχολή Icahn του Mount Sinai, η ελπίδα των επιστημόνων είναι ότι ο SARS-CoV-2 θα εξελιχθεί σταδιακά σε έναν από τους κορωνοϊούς που ήδη κυκλοφορούν εδώ και χρόνια στον πληθυσμό και προκαλούν συνήθως πιο ήπια νόσηση.
Ποιος ιός είναι πιο επικίνδυνος
Στην αρχή της πανδημίας, οι υγειονομικές αρχές απέφευγαν κάθε σύγκριση ανάμεσα στην Covid-19 και τη γρίπη. Σήμερα, ωστόσο, οι δύο ασθένειες αντιμετωπίζονται συχνά από τη δημόσια υγεία ως μια κοινή απειλή.
Σε μεγάλη μελέτη που βασίστηκε σε εκατομμύρια ιατρικά αρχεία ασθενών από νοσοκομεία των Βετεράνων στις ΗΠΑ, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τη σεζόν 2024-2025 τα ποσοστά νοσηλειών και θανάτων από Covid-19 μειώθηκαν σημαντικά, πέφτοντας για πρώτη φορά κάτω από εκείνα της γρίπης.
Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και σε μελέτες στη Δανία, όπου η θνησιμότητα από τις δύο λοιμώξεις βρέθηκε σε παρόμοια επίπεδα, ενώ τα προηγούμενα χρόνια η Covid-19 προκαλούσε περισσότερους θανάτους.
Ωστόσο, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η σύγκριση δεν είναι τόσο απλή.
Σε αντίθεση με τη γρίπη, η οποία επηρεάζει κυρίως το αναπνευστικό σύστημα, η Covid-19 μπορεί να επηρεάσει πολλαπλά όργανα, όπως την καρδιά, τον εγκέφαλο και το γαστρεντερικό σύστημα. Επιπλέον, αν και εμφανίζεται πλέον λιγότερο συχνά, το σύνδρομο Long Covid εξακολουθεί να αποτελεί μια σημαντική μακροπρόθεσμη επιπλοκή.
Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η αξιολόγηση των δύο ιών δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στον αριθμό των νοσηλειών ή των θανάτων. Η Covid-19 εξακολουθεί να συνδέεται με επιπτώσεις στην υγεία που μπορεί να εμφανιστούν ή να παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά τη νόσηση.
