Ο καρκίνος του μαστού παραμένει η πιο συχνή αιτία πρόωρου θανάτου στις γυναίκες παγκοσμίως. Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Oncology, προβλέπεται ότι τα νέα περιστατικά του καρκίνου του μαστού θα ξεπερνούν τα 3,5 εκατομμύρια ετησίως παγκοσμίως έως το 2050. Η Ελλάδα εμφανίζει σχετικά υψηλά ποσοστά εμφάνισης της νόσου, αν και καταγράφει μείωση της θνησιμότητας κατά περίπου 20% από το 1990, σύμφωνα με την ίδια έρευνα.
Παγκόσμια Εικόνα του Καρκίνου Μαστού
Το 2023, καταγράφηκαν περίπου 2,3 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου του μαστού σε παγκόσμιο επίπεδο, με το 73% των περιστατικών να καταγράφονται σε χώρες υψηλού και ανώτερου μεσαίου εισοδήματος. Παράλληλα, καταγράφηκαν περίπου 764.000 θάνατοι από τη νόσο, με το 39% να αφορά χώρες χαμηλού και κατώτερου μεσαίου εισοδήματος.
Η μελέτη επικεντρώθηκε σε δεδομένα από 204 χώρες και περιοχές, αναλύοντας τον ρυθμό εμφάνισης της νόσου και τη θνησιμότητα από το 1990 έως το 2023. Οι ερευνητές εκτίμησαν τον αριθμό των νέων περιστατικών και θανάτων που αναμένονται μέχρι το 2050, ενώ ανέλυσαν και τα «χαμένα έτη υγιούς ζωής» από γυναίκες που υπέφεραν από τη νόσο.
Σύμφωνα με την έρευνα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον και του Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME), ο αριθμός των νέων περιστατικών καρκίνου του μαστού παγκοσμίως αναμένεται να ξεπεράσει τα 3,5 εκατομμύρια ετησίως μέχρι το 2050, ενώ οι θάνατοι αναμένεται να φτάσουν τα 1,4 εκατομμύρια ετησίως.
Η εικόνα της Ελλάδας
Η Ελλάδα καταγράφει σχετικά υψηλά ποσοστά εμφάνισης καρκίνου μαστού, παρόμοια με άλλες χώρες της Δυτικής και Νότιας Ευρώπης. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν θετική πρόοδο στη μείωση της θνησιμότητας από τη νόσο. Από το 1990, η θνησιμότητα έχει μειωθεί περίπου κατά 20%, ένα ποσοστό που συνάδει με τις τάσεις που παρατηρούνται σε πολλές χώρες της Δυτικής Ευρώπης.
Όπως επισημαίνει ο Δρ. Ρόμαν Τόπορ-Μάντρι, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, αυτή η μείωση είναι πιθανότατα αποτέλεσμα της έγκαιρης διάγνωσης και της βελτιωμένης πρόσβασης σε αποτελεσματική θεραπεία. Ωστόσο, ο Δρ. Τόπορ-Μάντρι υπογραμμίζει ότι οι οικονομικές πιέσεις των τελευταίων ετών ενδέχεται να επηρεάσουν την πρόσβαση σε βέλτιστη φροντίδα για τον καρκίνο του μαστού, γεγονός που μπορεί να πλήξει τις μακροπρόθεσμες τάσεις.
Διαφορές στην Ευρώπη
Η επιδημιολογία του καρκίνου του μαστού στην Ευρώπη παρουσιάζει σημαντικές διαφορές. Στη Δυτική Ευρώπη, οι χώρες υψηλού εισοδήματος έχουν υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου μαστού, αντανακλώντας δημογραφικά, αναπαραγωγικά και κοινωνικοοικονομικά πρότυπα. Παρόλα αυτά, τα ποσοστά θνησιμότητας στις χώρες αυτές μειώθηκαν κατά πάνω από 30% από το 1990, χάρη στον οργανωμένο έλεγχο, τη γρήγορη διάγνωση και τη βελτιωμένη θεραπεία.
Αντίθετα, οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης παρουσιάζουν μικρότερη μείωση της θνησιμότητας (περίπου 10%), υποδηλώνοντας καθυστερημένη βελτίωση στις προσβάσιμες υπηρεσίες υγείας και τη διάγνωση.
Στρατηγικές Πρόληψης και Αντιμετώπισης
Η μελέτη του IHME τονίζει τη σημασία των τροποποιήσιμων παραμέτρων κινδύνου για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού. Οι έξι πιο σημαντικοί παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος, το κάπνισμα, τον αυξημένο σακχαρώδη διαβήτη, τον υψηλό δείκτη μάζας σώματος, την κατανάλωση αλκοόλ και την έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.
Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι το 27% των νέων περιστατικών καταγράφεται σε χώρες με χαμηλότερο εισόδημα, ενώ αυτές οι χώρες ευθύνονται για πάνω από το 45% της συνολικής επιβάρυνσης από τη νόσο και τους πρόωρους θανάτους.
Η διασφάλιση ίσων ευκαιριών επιβίωσης για όλες τις γυναίκες απαιτεί συνδυασμένες στρατηγικές πρόληψης, ισχυρά συστήματα υγείας για έγκαιρη διάγνωση και ολοκληρωμένη θεραπεία, καθώς και καθολική πρόσβαση σε οικονομικά προσιτές υπηρεσίες φροντίδας.
