Ο Σεπτέμβριος είναι διεθνώς αφιερωμένος στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για τον καρκίνο των ωοθηκών (Ovarian Cancer Awareness Month), μια μορφή καρκίνου που εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη Γυναικολογική Ογκολογία.
Η απουσία αποτελεσματικού προσυμπτωματικού ελέγχου στον γενικό πληθυσμό, σε συνδυασμό με τη μη ειδική συμπτωματολογία στα αρχικά στάδια και τη συχνή διάγνωση σε προχωρημένη φάση, καθιστούν την έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και την έγκυρη ενημέρωση ιδιαίτερα σημαντικές.
Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, δρ Μαρία Καπαρέλου, παθολόγος-ογκολόγος, και Θάνος Δημόπουλος, καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας, διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής και τέως πρύτανης του ΕΚΠΑ, επισημαίνουν ότι ο καρκίνος των ωοθηκών δεν αποτελεί μία ενιαία νόσο. Πρόκειται για μια ετερογενή ομάδα νεοπλασιών, με διαφορετικά ιστολογικά και μοριακά χαρακτηριστικά.
Ο συχνότερος υπότυπος είναι το υψηλού βαθμού ορώδες καρκίνωμα των ωοθηκών (high-grade serous ovarian carcinoma – HGSOC), το οποίο σήμερα θεωρείται ότι, σε σημαντικό ποσοστό των περιπτώσεων, προέρχεται από το επιθήλιο του κροσσωτού άκρου των σαλπίγγων.
Άλλοι ιστολογικοί υπότυποι, όπως το ενδομητριοειδές, το διαυγοκυτταρικό, το βλεννώδες και το χαμηλού βαθμού ορώδες καρκίνωμα, παρουσιάζουν διαφορετική βιολογική συμπεριφορά και απαιτούν ολοένα και πιο εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Καρκίνος ωοθηκών: Η έγκαιρη διάγνωση παραμένει πρόκληση
Ο καρκίνος των ωοθηκών μπορεί να εκδηλωθεί με συμπτώματα ήδη από τα πρώτα στάδια της νόσου. Ωστόσο, τα συμπτώματα αυτά είναι συχνά μη ειδικά και μπορεί να αποδοθούν σε άλλες, συχνότερες παθήσεις.
Συμπτώματα όπως επίμονο κοιλιακό άλγος ή αίσθημα πίεσης στην περιοχή της πυέλου, μετεωρισμός, αύξηση της περιμέτρου της κοιλιάς, πρώιμος κορεσμός, αλλαγές στις κενώσεις του εντέρου και συχνουρία χρειάζονται ιατρική διερεύνηση, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται για πρώτη φορά και επιμένουν.
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καθιερωμένη μέθοδος πληθυσμιακού προσυμπτωματικού ελέγχου για γυναίκες μέσου κινδύνου. Ο καρκινικός δείκτης CA-125 και το διακολπικό υπερηχογράφημα έχουν σημαντική θέση στη διαγνωστική διερεύνηση, δεν έχουν όμως αποδειχθεί επαρκείς για την αποτελεσματική ανίχνευση της νόσου στον γενικό πληθυσμό.
Καρκίνος ωοθηκών: Κληρονομικότητα και μοριακό προφίλ
Σημαντικό ποσοστό των περιστατικών καρκίνου των ωοθηκών συνδέεται με κληρονομική προδιάθεση. Οι παθογόνες μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1 και BRCA2 αποτελούν τις πιο γνωστές γενετικές διαταραχές που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο, ενώ αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου μπορεί να συνδέεται και με μεταλλάξεις σε άλλα γονίδια που συμμετέχουν στους μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA, καθώς και με το σύνδρομο Lynch.
Για τον λόγο αυτό, η γενετική συμβουλευτική και ο γονιδιακός έλεγχος έχουν ιδιαίτερη σημασία στη σύγχρονη αντιμετώπιση της νόσου. Η ανίχνευση μιας κληρονομικής μετάλλαξης δεν αφορά μόνο την ίδια την ασθενή, αλλά μπορεί να συμβάλει και στον εντοπισμό συγγενών που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να εφαρμοστούν οι κατάλληλες στρατηγικές πρόληψης και παρακολούθησης.
Παράλληλα, η μοριακή ανάλυση του ίδιου του όγκου αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης θεραπευτικής προσέγγισης, καθώς συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των χαρακτηριστικών της νόσου και στην επιλογή πιο στοχευμένων και εξατομικευμένων θεραπευτικών επιλογών.
Πηγή: ΕΚΠΑ
