Νέα δεδομένα για την επαγγελματική οργάνωση των ψυχολόγων επιχειρεί να διαμορφώσει το νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή στις 19 Οκτωβρίου 2026, προβλέποντας, μεταξύ άλλων, τη σύσταση του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων ως Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ).
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ενιαίου πλαισίου εκπροσώπησης και εποπτείας του επαγγέλματος, με οργανωμένο μητρώο μελών, κανόνες δεοντολογίας και διαδικασίες πειθαρχικού ελέγχου.
Πέρα, όμως, από τη θεσμική αναδιοργάνωση, στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται ένα ζήτημα που αφορά τόσο τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας όσο και τους πολίτες: ποιοι έχουν το δικαίωμα να παρέχουν υπηρεσίες ψυχοθεραπείας και με ποιες προϋποθέσεις;
Παρά τις αλλαγές που εισάγει το σχέδιο νόμου, εκπρόσωποι του κλάδου εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο αποσαφηνίζεται επαρκώς το συγκεκριμένο πεδίο.
Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων: Τι αλλάζει με τη δημιουργία του
Η ίδρυση του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων (Πα.Συ.Ψυ.) ως ΝΠΔΔ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις του νομοσχεδίου.
Με τη δημιουργία του νέου φορέα επιδιώκεται να αντιμετωπιστούν ζητήματα που συνδέονται με την απουσία ενιαίου επαγγελματικού μητρώου, τη θεσμική εκπροσώπηση των ψυχολόγων και την εποπτεία της άσκησης του επαγγέλματος.
Σύμφωνα με την αιτιολόγηση της νομοθετικής πρωτοβουλίας, η νέα οργανωτική δομή αναμένεται να ενισχύσει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την προστασία των πολιτών που απευθύνονται σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας.
Η δημιουργία ενός τέτοιου φορέα αποτελούσε αίτημα μέρους της επιστημονικής κοινότητας επί σειρά ετών.
Η Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία (ΕΛΨΕ) είχε υποβάλει σχετική πρόταση ήδη από το 2023, ενώ η συζήτηση για την ανάγκη θεσμικής οργάνωσης του επαγγέλματος είχε απασχολήσει επανειλημμένα τον κλάδο.
Ωστόσο, δεν υπάρχει πλήρης συμφωνία μεταξύ των επαγγελματικών οργανώσεων. Ο Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων (ΣΕΨ) έχει εκφράσει αντιρρήσεις σχετικά με τη δημιουργία του νέου ΝΠΔΔ, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν για τη μελλοντική εκπροσώπηση των ψυχολόγων.
Το βασικό ερώτημα για την άσκηση της ψυχοθεραπείας
Ένα από τα ζητήματα που αναδεικνύονται στη δημόσια συζήτηση αφορά τη σχέση ανάμεσα στο επάγγελμα του ψυχολόγου και την παροχή ψυχοθεραπευτικών υπηρεσιών.
Το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο για τους ψυχολόγους έχει τις βάσεις του στον νόμο 991/1979, ο οποίος περιγράφει γενικά το αντικείμενο του επαγγέλματος, χωρίς να περιλαμβάνει αναλυτική απαρίθμηση όλων των επιμέρους επαγγελματικών πράξεων.
Στο πλαίσιο αυτό, η ψυχοθεραπεία δεν κατοχυρώνεται με ρητή αναφορά ως συγκεκριμένη επαγγελματική πράξη στο αρχικό νομοθετικό κείμενο.
Το νέο νομοσχέδιο επαναφέρει τη συζήτηση, καθώς, σύμφωνα με την κριτική που έχει διατυπωθεί, δεν επιλύει άμεσα αυτή την ασάφεια.
Η ρύθμιση που περιλαμβάνεται στο άρθρο 26 συνδέει τα επαγγελματικά δικαιώματα με το πρόγραμμα σπουδών και προβλέπει περαιτέρω εξειδίκευσή τους μέσω Προεδρικού Διατάγματος, ύστερα από γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕΣΥ).
Για τους επικριτές της διάταξης, η επιλογή αυτή μεταθέτει σε μεταγενέστερο χρόνο την αποσαφήνιση των επαγγελματικών αρμοδιοτήτων.
Τι προβλέπεται για το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχοθεραπείας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για τη σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας.
Ο νέος μηχανισμός, όπως περιγράφεται στα άρθρα 35 και 36 του νομοσχεδίου, προβλέπεται να συμμετέχει στη διαμόρφωση προτάσεων για την οργάνωση και τη ρύθμιση του πεδίου της ψυχοθεραπείας.
Μεταξύ των ζητημάτων που αναμένεται να εξετάζει περιλαμβάνονται οι εκπαιδευτικές προϋποθέσεις, οι τίτλοι εξειδίκευσης και μετεκπαίδευσης, καθώς και τα κριτήρια αναγνώρισης εκπαιδευτικών φορέων.
Η δημιουργία του Παρατηρητηρίου παρουσιάζεται ως προσπάθεια οργάνωσης ενός πεδίου στο οποίο δραστηριοποιούνται επαγγελματίες με διαφορετικές βασικές σπουδές και εκπαιδευτικές διαδρομές.
Ωστόσο, ορισμένοι εκπρόσωποι της επιστημονικής κοινότητας εκφράζουν προβληματισμό για τη σύνθεση του οργάνου και τον βαθμό συμμετοχής των επαγγελματικών συλλόγων στις αποφάσεις που θα αφορούν την ψυχοθεραπεία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η ανάγκη σαφούς ορισμού της «συμβουλευτικής ψυχικής υγείας», ώστε να είναι κατανοητές οι προϋποθέσεις παροχής των αντίστοιχων υπηρεσιών.
Οι αλλαγές που έγιναν μετά τη διαβούλευση
Το κείμενο που κατατέθηκε στη Βουλή περιλαμβάνει ορισμένες διαφοροποιήσεις σε σχέση με την προηγούμενη μορφή του σχεδίου νόμου, σύμφωνα με την παρουσίαση των διατάξεων.
Μία από αυτές αφορά την Προσωρινή Διοίκηση του νέου Συλλόγου.
Η δυνατότητα υπογραφής δεσμευτικών συλλογικών συμβάσεων μεταφέρεται στο πρώτο εκλεγμένο Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο, αντί να ανατίθεται στην προσωρινή διοίκηση.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα εγγραφής αποφοίτων των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, σύμφωνα με το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο.
Στο οικονομικό σκέλος, εισάγεται απαλλαγή από την ετήσια εισφορά των 60 ευρώ κατά το πρώτο έτος εγγραφής ενός μέλους.
Επιπλέον, περιλαμβάνονται προβλέψεις που αφορούν το επαγγελματικό απόρρητο και την ενημερωμένη συναίνεση σε περιπτώσεις ψυχολογικής αξιολόγησης για λογαριασμό τρίτων.
Παρά τις τροποποιήσεις, εξακολουθούν να διατυπώνονται επιφυλάξεις σχετικά με τη διάρκεια λειτουργίας της προσωρινής διοίκησης και τις αρμοδιότητες που θα αποκτήσει ο νέος φορέας.
Τι θα ισχύσει για όσους ήδη παρέχουν ψυχοθεραπεία;
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορά τους επαγγελματίες που έχουν ήδη ολοκληρώσει εξειδικευμένες εκπαιδεύσεις και παρέχουν ψυχοθεραπευτικές υπηρεσίες.
Στην Ελλάδα λειτουργούν προγράμματα εκπαίδευσης σε διαφορετικές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, με πολυετή διάρκεια και διαφορετικά κριτήρια πιστοποίησης.
Το ερώτημα που τίθεται είναι πώς θα αξιολογηθούν οι υφιστάμενοι τίτλοι εκπαίδευσης και η επαγγελματική εμπειρία, εφόσον θεσπιστούν νέες προϋποθέσεις άσκησης της ψυχοθεραπείας.
Αντίστοιχη αβεβαιότητα αφορά όσους βρίσκονται ήδη στη διαδικασία ολοκλήρωσης μιας εξειδικευμένης εκπαίδευσης.
Η Εθνική Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Ελλάδος (ΕΕΨΕ) έχει εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τον τρόπο αξιολόγησης των εκπαιδευτικών κέντρων και έχει επισημάνει τη σημασία συμμετοχής των επιστημονικών φορέων στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου.
Σύμφωνα με τις επιφυλάξεις που έχουν διατυπωθεί, απαιτούνται σαφείς μεταβατικές προβλέψεις, ώστε η εφαρμογή ενδεχόμενων νέων κριτηρίων να μην προκαλέσει αβεβαιότητα για τους ήδη δραστηριοποιούμενους επαγγελματίες.
Τα ζητήματα που ζητούν να διευκρινιστούν οι επαγγελματίες
Στο πλαίσιο της συζήτησης για το νομοσχέδιο, έχουν αναδειχθεί συγκεκριμένα αιτήματα από εκπροσώπους του κλάδου.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται η ρητή αποσαφήνιση των επαγγελματικών πράξεων που εμπίπτουν στο αντικείμενο του ψυχολόγου, συμπεριλαμβανομένης της ψυχολογικής αξιολόγησης, της συμβουλευτικής και της ψυχοθεραπείας.
Παράλληλα, ζητείται η πρόβλεψη διαδικασιών αναγνώρισης της υφιστάμενης εκπαίδευσης και εμπειρίας, με σαφή κριτήρια για όσους ήδη ασκούν το επάγγελμα.
Ένα ακόμη ζήτημα αφορά τη συμμετοχή των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, των επιστημονικών εταιρειών και των επαγγελματικών συλλόγων στη διαμόρφωση των κανόνων για την ψυχοθεραπεία.
Οι προτάσεις αυτές αντανακλούν τις θέσεις συγκεκριμένων φορέων και επαγγελματιών και δεν αποτελούν κατ’ ανάγκη κοινή θέση όλων των οργανώσεων του κλάδου.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους πολίτες
Η συζήτηση για τα επαγγελματικά δικαιώματα των ψυχολόγων δεν αφορά αποκλειστικά τους ίδιους τους επαγγελματίες.
Για έναν άνθρωπο που αναζητά ψυχολογική υποστήριξη ή ψυχοθεραπεία, η δυνατότητα να γνωρίζει την εκπαίδευση, την επαγγελματική ιδιότητα και τις αρμοδιότητες του προσώπου στο οποίο απευθύνεται αποτελεί βασικό στοιχείο ασφαλούς επιλογής.
Ένα σαφές θεσμικό πλαίσιο μπορεί να συμβάλει στη διαφάνεια των επαγγελματικών τίτλων, στην εποπτεία των υπηρεσιών και στη δυνατότητα ελέγχου της επαγγελματικής συμπεριφοράς.
Εξίσου σημαντικό είναι να αποσαφηνίζεται η διαφορά ανάμεσα στη βασική επαγγελματική ιδιότητα, στην πρόσθετη εκπαίδευση και στην εξειδίκευση σε συγκεκριμένες θεραπευτικές μεθόδους.
Η επόμενη ημέρα για την ψυχοθεραπεία στην Ελλάδα
Η δημιουργία ενός ενιαίου επαγγελματικού φορέα για τους ψυχολόγους αποτελεί σημαντική θεσμική αλλαγή, αλλά δεν εξαντλεί τη συζήτηση για την οργάνωση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Οι τελικές προβλέψεις για τα επαγγελματικά δικαιώματα, τα κριτήρια εκπαίδευσης και την αναγνώριση της ψυχοθεραπευτικής εξειδίκευσης θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το νέο τοπίο.
Καθώς η νομοθετική διαδικασία εξελίσσεται, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο εάν θα υπάρξουν πρόσθετες διευκρινίσεις για όσους ήδη δραστηριοποιούνται στον χώρο, αλλά και για τους πολίτες που αναζητούν υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Το βασικό ζητούμενο παραμένει η διαμόρφωση ενός ξεκάθαρου και λειτουργικού πλαισίου, που θα καθορίζει τις επαγγελματικές προϋποθέσεις και θα ενισχύει την προστασία των πολιτών.
Πηγή: dailypharmanews.gr
