Μια νέα, απλή εξέταση αίματος που αναπτύχθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες (UCLA) φέρνει πιο κοντά το ενδεχόμενο της έγκαιρης διάγνωσης πολλών ασθενειών με μία μόνο ανάλυση.
Η μέθοδος, με την ονομασία MethylScan, παρουσιάζει ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε πρώιμες μελέτες και ενδέχεται να αποτελέσει ένα προσιτό εργαλείο για την πρόληψη και την παρακολούθηση της υγείας.
Η εξέταση βασίζεται στην ανάλυση μικροσκοπικών θραυσμάτων DNA που κυκλοφορούν στο αίμα και απελευθερώνονται όταν τα κύτταρα πεθαίνουν. Αυτά τα θραύσματα περιέχουν σημαντικές πληροφορίες για την κατάσταση του οργανισμού, λειτουργώντας ως «βιολογικά αποτυπώματα» που αποκαλύπτουν τι συμβαίνει σε διαφορετικούς ιστούς.
Σε αντίθεση με άλλες εξετάσεις που εστιάζουν σε συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις, το MethylScan αξιοποιεί τη μεθυλίωση του DNA — χημικές τροποποιήσεις που ρυθμίζουν τη λειτουργία των γονιδίων. Τα πρότυπα μεθυλίωσης διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο ιστού και μεταβάλλονται όταν εμφανίζεται καρκίνος ή άλλες ασθένειες, επιτρέποντας έτσι μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα.
Ένα από τα βασικά εμπόδια που αντιμετώπισαν οι επιστήμονες ήταν ότι το μεγαλύτερο μέρος του DNA στο αίμα προέρχεται από υγιή κύτταρα, δημιουργώντας «θόρυβο» που δυσκολεύει τον εντοπισμό των παθολογικών σημάτων. Για να το ξεπεράσουν, ανέπτυξαν μια ειδική τεχνική που απομακρύνει μεγάλο μέρος αυτών των παρεμβολών πριν την ανάλυση.
Η αποτελεσματικότητα της μεθόδου αξιολογήθηκε σε δείγματα αίματος από περισσότερους από 1.000 συμμετέχοντες, συμπεριλαμβανομένων ασθενών με διάφορους τύπους καρκίνου, ατόμων με ηπατικές παθήσεις και υγιών εθελοντών. Με τη βοήθεια αλγορίθμων μηχανικής μάθησης, οι ερευνητές κατάφεραν να αναλύσουν τα δεδομένα με υψηλή ακρίβεια.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το τεστ μπορεί να εντοπίσει περίπου το 63% των καρκίνων συνολικά και πάνω από το 50% των περιπτώσεων σε πρώιμο στάδιο, διατηρώντας παράλληλα πολύ υψηλή ειδικότητα (98%), δηλαδή ελάχιστα ψευδώς θετικά αποτελέσματα. Επιπλέον, έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει από ποιο όργανο προέρχεται η νόσος.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η απόδοσή του στον καρκίνο του ήπατος, όπου ανιχνεύτηκε σχεδόν το 80% των περιπτώσεων σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Παράλληλα, το τεστ κατάφερε να διακρίνει διαφορετικούς τύπους ηπατικών παθήσεων με ακρίβεια περίπου 85%, γεγονός που ενισχύει την προοπτική μείωσης της ανάγκης για επεμβατικές εξετάσεις, όπως οι βιοψίες.
Αν και απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές μελέτες για την επιβεβαίωση των ευρημάτων, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία ενός ενιαίου, οικονομικού τεστ αίματος που θα μπορεί να ανιχνεύει έγκαιρα ένα ευρύ φάσμα ασθενειών, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της δημόσιας υγείας.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
