Το μελάνωμα αποτελεί μια από τις πιο επιθετικές μορφές καρκίνου του δέρματος. Οι νέοι σπίλοι ή οι αλλαγές στην όψη ήδη υπαρχόντων αποτελούν -μεταξύ άλλων- το χαρακτηριστικό γνώρισμα της νόσου. Κάθε χρόνο, εκτιμάται ότι περίπου 330.000 έως 332.000 νέα περιστατικά μελανώματος διαγιγνώσκονται παγκοσμίως, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των συμπτωμάτων.
Αν και οι κακοήθεις βλάβες μπορούν να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο του δέρματος, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το μελάνωμα μπορεί να εκδηλωθεί και στα μάτια, μια λιγότερο συνηθισμένη περιοχή, γεγονός που συχνά καθυστερεί τη διάγνωση.
Το μελάνωμα είναι γνωστό ότι μπορεί να εμφανιστεί στα βλέφαρα, λεπτά στρώματα του δέρματος που συχνά εκτίθενται σε επιβλαβή υπεριώδη (UV) ακτινοβολία, γεγονός που τα καθιστά επιρρεπή στην ανάπτυξη αλλοιώσεων. Εάν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, οι καρκινικές αυτές αλλοιώσεις ενδέχεται να διεισδύσουν στα εσωτερικά στρώματα του οφθαλμού, μειώνοντας σημαντικά τις θεραπευτικές επιλογές.
Ωστόσο, αυτός ο τύπος καρκίνου θα μπορούσε να ξεκινήσει και σε περιοχές χωρίς δέρμα, όπως το μελάνωμα του ραγοειδούς χιτώνα και το επιπεφυκοτικό μελάνωμα. Το δέρμα και τα μάτια διαθέτουν κοινά κύτταρα, τα μελανοκύτταρα, τα οποία παράγουν την μελανίνη, την χρωστική που καθορίζει το χρώμα του δέρματος, των ματιών και των μαλλιών. Βλάβες ή μεταλλάξεις (συχνά από UV ακτινοβολία) στα κύτταρα αυτά μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση μελανώματος.
Το μελάνωμα συνδέεται συχνά με την έκθεση στον ήλιο, ωστόσο το μελάνωμα του ραγοειδούς χιτώνα και το επιπεφυκοτικό μελάνωμα δεν σχετίζονται πρωτίστως με την επιβλαβή υπεριώδη ακτινοβολία. Αντίθετα, άτομα με ανοιχτόχρωμα μάτια ή με προϋπάρχουσες οφθαλμικές παθήσεις, όπως η μυωπία, ενδέχεται να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο.
Με την επίπτωση του μελανώματος και συνολικά των κακοηθειών του δέρματος να παρουσιάζει σταθερή άνοδο, αναδεικνύεται εκ νέου η σημασία των τακτικών οφθαλμικών ελέγχων ανά 12 έως 24 μήνες, προκειμένου να εντοπίζονται έγκαιρα ύποπτες ή προκαρκινικές αλλοιώσεις. Παράλληλα, κρίνεται απαραίτητη η προσεκτική αξιολόγηση ακόμη και ήπιων συμπτωμάτων, όπως θόλωση της όρασης, εμφάνιση κηλίδων ή ερεθισμός εντός ή περιφερικά του οφθαλμού, τα οποία μπορεί να αντανακλούν πρώιμες παθολογικές μεταβολές.
