Οι κυβερνήσεις καλούνται να αυξήσουν τους φόρους στα ζαχαρούχα ροφήματα και το αλκοόλ με στόχο την μείωση των αυξανόμενων ποσοστών παχυσαρκίας, διαβήτη, καρδιαγγειακών νοσημάτων, καρκίνου και τραυματισμών.
Σύμφωνα με νέες εκθέσεις, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προειδοποιεί ότι οι χαμηλοί φόροι επιτρέπουν στα προϊόντα αυτά να παραμένουν οικονομικά προσιτά, την ώρα που τα συστήματα υγείας δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν νοσήματα που θα μπορούσαν να προληφθούν.
Οι φόροι στο αλκοόλ και στα ζαχαρούχα ροφήματα αποτελούν ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία που διαθέτουν οι κυβερνήσεις για τη μείωση της κατανάλωσης, υποστηρίζει ο ΠΟΥ, καθώς οι υψηλότερες τιμές μπορούν να μειώσουν, να καθυστερήσουν ή ακόμη και να αποτρέψουν πλήρως την κατανάλωση αλκοόλ και ζάχαρης.
Οι εκθέσεις δημοσιεύονται καθώς ο ΠΟΥ καλεί τις χώρες να αυξήσουν και να αναδιαμορφώσουν τη φορολογία, στο πλαίσιο της νέας του πρωτοβουλίας που στοχεύει στην αύξηση των πραγματικών τιμών του καπνού, του αλκοόλ και των ζαχαρούχων ροφημάτων έως το 2035.
Τα ευρήματα βασίζονται σε ανάλυση των τιμών και των επιπέδων φορολόγησης για μπύρα, οινοπνευματώδη και ζαχαρούχα ροφήματα σε περισσότερες από 150 χώρες το 2024, καθώς και σε ανασκόπηση των φορολογικών πολιτικών περίπου 180 χωρών. Ο ΠΟΥ συνέκρινε επίσης τα δεδομένα του 2024 με εκείνα του 2022, προκειμένου να καταγράψει τις μεταβολές με την πάροδο του χρόνου.
Η μπύρα και τα οινοπνευματώδη γίνονται πιο προσιτά παρά τη φορολογία
Η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για περισσότερες από 200 παθήσεις, όπως ο καρκίνος, καθώς και για πολλές συμπεριφορικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη, το άγχος και οι διαταραχές χρήσης αλκοόλ. Πάνω από 2,6 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από παθήσεις που σχετίζονται με το αλκοόλ, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.
Περισσότερες από 160 χώρες φορολογούν τα αλκοολούχα ποτά, είτε με βάση την τιμή τους είτε με βάση την περιεκτικότητά τους σε αλκοόλ. Σε ορισμένες χώρες, το αλκοόλ υπόκειται επίσης σε γενικούς φόρους κατανάλωσης που αυξάνουν τις τιμές όλων των προϊόντων.
Ωστόσο, ο ΠΟΥ διαπίστωσε ότι η μπύρα και τα οινοπνευματώδη έχουν γίνει πιο προσιτά ή έχουν παραμείνει στην ίδια τιμή από το 2022, επειδή οι φορολογικοί συντελεστές δεν αναπροσαρμόζονται τακτικά ώστε να συμβαδίζουν με τον πληθωρισμό.
Ο ΠΟΥ ζητά φορολόγηση των ζαχαρούχων ροφημάτων
Τα ζαχαρούχα ροφήματα, όπως τα αναψυκτικά ή οι χυμοί φρούτων, αυξάνουν τον κίνδυνο παχυσαρκίας, τερηδόνας και αρκετών χρόνιων παθήσεων, όπως ο καρκίνος, ο διαβήτης και τα καρδιαγγειακά νοσήματα, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Τα ροφήματα αυτά αποτελούν μία από τις κυριότερες πηγές πρόσληψης ζάχαρης σε πολλές χώρες και έχουν ελάχιστη ή μηδενική διατροφική αξία, προσθέτει ο οργανισμός.
Ενώ 116 χώρες φορολογούν ορισμένα ζαχαρούχα ροφήματα, όπως τα ανθρακούχα και τα ενεργειακά ποτά, οι περισσότερες δεν φορολογούν άλλα προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, όπως χυμούς φρούτων, έτοιμους καφέδες και τσάγια.
