Ένα ιδιωτικό ιατρείο υπάρχει πρωτίστως για να παρέχει ποιοτική ιατρική φροντίδα. Η οικονομική απόδοση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ευθύνη απέναντι στον ασθενή, ούτε να υπερισχύσει της ποιότητας και της ασφάλειας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Ωστόσο, η κλινική αποστολή και η οικονομική βιωσιμότητα του ιατρείου δεν αποτελούν αντικρουόμενους στόχους.
Ένα ιατρείο χρειάζεται επαρκή έσοδα και υγιή κερδοφορία για να μπορεί να καλύπτει τις υποχρεώσεις του, να διατηρεί κατάλληλο προσωπικό, να συντηρεί τον εξοπλισμό του, να επενδύει σε νέες τεχνολογίες και, τελικά, να συνεχίζει να παρέχει ποιοτικές υπηρεσίες στους ασθενείς του.
Για τον λόγο αυτό, το κέρδος δεν είναι σκόπιμο να αντιμετωπίζεται απλώς ως το ποσό που ενδεχομένως θα απομείνει στο τέλος του μήνα. Χρειάζεται να αποτελεί μέρος του οικονομικού σχεδιασμού του ιατρείου.
Όταν το κέρδος μένει πάντα για το τέλος
Η κλασική εξίσωση για τον υπολογισμό του επιχειρηματικού κέρδους είναι απλή:
Έσοδα – Έξοδα = Κέρδος
Με αυτή τη λογική, το ιατρείο εισπράττει τα έσοδά του, καλύπτει μισθοδοσία, ενοίκιο, προμηθευτές, λογισμικό, εξοπλισμό, φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις και τα υπόλοιπα λειτουργικά έξοδα, και ό,τι απομένει θεωρείται κέρδος.
Το πρόβλημα είναι ότι οι δαπάνες έχουν την τάση να αυξάνονται όσο υπάρχει διαθέσιμη ρευστότητα. Έτσι, όταν η κερδοφορία αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως το τελικό υπόλοιπο, μπορεί στο τέλος να απομένουν πολύ λιγότερα από όσα θα δικαιολογούσε η πραγματική δραστηριότητα του ιατρείου.
Μια διαφορετική προσέγγιση αντιστρέφει τη λογική:
Έσοδα – Προγραμματισμένο Κέρδος = Διαθέσιμα για Έξοδα
Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι ο ιατρός αποσύρει χρήματα αγνοώντας μισθούς, φόρους, υποχρεώσεις ή απαραίτητες κλινικές δαπάνες.
Σημαίνει ότι θέτει εξαρχής έναν ρεαλιστικό στόχο κερδοφορίας και οργανώνει τις υπόλοιπες, κυρίως προαιρετικές, δαπάνες έχοντας αυτόν τον στόχο υπόψη.
Το κέρδος μετατρέπεται έτσι από τυχαίο αποτέλεσμα σε παράμετρο του οικονομικού σχεδιασμού.
Η κερδοφορία προστατεύει το μέλλον του ιατρείου
Η λειτουργία ενός κερδοφόρου ιατρείου δεν είναι ασύμβατη με την ιατρική δεοντολογία.
Η οικονομική βιωσιμότητα επιτρέπει στο ιατρείο να συνεχίσει να λειτουργεί, να βελτιώνει τις υπηρεσίες του και να ανταποκρίνεται σε απρόβλεπτες οικονομικές πιέσεις.
Ένα οικονομικά υγιές ιατρείο βρίσκεται σε καλύτερη θέση ώστε να:
- διατηρεί έμπειρο και κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό,
- συντηρεί και να ανανεώνει τον απαραίτητο εξοπλισμό,
- αντιμετωπίζει προσωρινές μειώσεις εσόδων,
- επενδύει στην εκπαίδευση,
- αναβαθμίζει το περιβάλλον του ιατρείου,
- υιοθετεί χρήσιμες ψηφιακές τεχνολογίες,
- εξασφαλίζει μεγαλύτερη συνέχεια στη λειτουργία του.
Χωρίς επαρκή οικονομικά αποθέματα και σταθερή κερδοφορία, ακόμη και ένα ιατρείο με σημαντική κλινική δραστηριότητα μπορεί να γίνει οικονομικά ευάλωτο.
1. Ο προκαθορισμένος στόχος εμποδίζει το κέρδος να «εξαφανιστεί»
Οι ιατροί που διατηρούν δικό τους ιατρείο συχνά επανεπενδύουν σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων στη δραστηριότητά τους.
Και σχεδόν πάντα υπάρχει κάτι ακόμη στο οποίο μπορούν να δαπανηθούν χρήματα: νέος εξοπλισμός, ανακαίνιση, λογισμικό, προβολή ή πρόσθετο προσωπικό.
Ορισμένες από αυτές τις επενδύσεις είναι απαραίτητες. Άλλες μπορούν να περιμένουν ή ενδεχομένως να μην είναι πραγματικά αναγκαίες.
Εάν ο ιδιοκτήτης περιμένει πρώτα να πραγματοποιηθούν όλες οι πιθανές δαπάνες και στη συνέχεια εξετάζει τι απέμεινε, μπορεί τελικά να μην έχει την οικονομική απόδοση που αντιστοιχεί στον χρόνο, την ευθύνη και το επιχειρηματικό ρίσκο που αναλαμβάνει.
Η ύπαρξη ενός προκαθορισμένου στόχου δημιουργεί μεγαλύτερη οικονομική πειθαρχία και κάνει την πραγματική κερδοφορία περισσότερο ορατή.
Η αύξηση του τζίρου, άλλωστε, δεν σημαίνει απαραίτητα και αύξηση του κέρδους.
Το κέρδος δεν είναι το ίδιο με την αμοιβή του ιατρού
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική διάκριση.
Η αμοιβή του ιατρού αφορά την κλινική και διοικητική εργασία που ο ίδιος πραγματοποιεί μέσα στο ιατρείο.
Το επιχειρηματικό κέρδος αφορά την οικονομική απόδοση της ίδιας της δραστηριότητας, αφού έχουν ληφθεί υπόψη οι λειτουργικές της υποχρεώσεις και το επιχειρηματικό ρίσκο.
Εάν τα δύο συγχέονται, ένα ιατρείο μπορεί να φαίνεται κερδοφόρο, ενώ στην πραγματικότητα ο ιδιοκτήτης του απλώς δεν αποτιμά σωστά τη δική του εργασία.
Για μια πιο καθαρή εικόνα της οικονομικής απόδοσης, είναι χρήσιμο να διαχωρίζονται λογιστικά και οικονομικά:
- η αμοιβή για την εργασία του ιατρού,
- οι αναλήψεις ή διανομές προς τον ιδιοκτήτη,
- οι φορολογικές υποχρεώσεις,
- τα λειτουργικά έξοδα,
- το πραγματικό επιχειρηματικό κέρδος.
Ο ακριβής τρόπος διαχωρισμού τους εξαρτάται, βέβαια, από τη νομική και φορολογική μορφή της δραστηριότητας και πρέπει να οργανώνεται σε συνεργασία με τον λογιστή ή τον οικονομικό σύμβουλο του ιατρείου.
2. Ο στόχος κερδοφορίας οδηγεί σε προσεκτικότερο έλεγχο των εξόδων
Όταν όλο το διαθέσιμο εισόδημα παραμένει διαθέσιμο για λειτουργικές δαπάνες, τα έξοδα μπορούν σταδιακά να αυξηθούν χωρίς να αξιολογούνται επαρκώς.
Μικρές αγορές, συνδρομές που επικαλύπτονται, εξοπλισμός που χρησιμοποιείται ελάχιστα ή μη αποδοτικές διαδικασίες μπορεί μεμονωμένα να φαίνονται ασήμαντα. Συνολικά, όμως, μπορούν να ασκήσουν σημαντική πίεση στη ρευστότητα.
Ένας προκαθορισμένος στόχος κερδοφορίας αναγκάζει τον ιδιοκτήτη να διαχωρίσει τις πραγματικά αναγκαίες δαπάνες από εκείνες που είναι προαιρετικές.
Το ζητούμενο δεν είναι η αδιάκριτη περικοπή εξόδων. Δαπάνες που προστατεύουν την ασφάλεια των ασθενών, την ποιότητα της φροντίδας ή την επάρκεια του προσωπικού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με αυτή τη λογική.
Αντίθετα, για κάθε σημαντική προαιρετική δαπάνη μπορούν να τίθενται ερωτήματα όπως:
- Είναι πραγματικά απαραίτητη τώρα;
- Θα βελτιώσει τη φροντίδα, την αποδοτικότητα ή τα έσοδα;
- Θα χρησιμοποιηθεί επαρκώς ο νέος εξοπλισμός;
- Πληρώνουμε για υπηρεσίες που αλληλοκαλύπτονται;
- Υπάρχει οικονομικότερος τρόπος να πετύχουμε το ίδιο αποτέλεσμα;
- Λύνει η συγκεκριμένη επένδυση ένα πραγματικό λειτουργικό πρόβλημα;
- Μπορεί να αναβληθεί χωρίς να επηρεαστεί η ποιότητα της φροντίδας;
Ένας ρεαλιστικός προϋπολογισμός παραμένει απαραίτητος
Η λογική «profit first» δεν μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς σαφή εικόνα των πραγματικών οικονομικών υποχρεώσεων.
Πριν τεθεί οποιοσδήποτε στόχος κερδοφορίας, πρέπει να υπάρχει προϋπολογισμός που να λαμβάνει υπόψη, ανάλογα με τη δομή του ιατρείου:
- μισθοδοσία και κόστος προσωπικού,
- ενοίκιο και λειτουργικά έξοδα,
- ιατρικά και διοικητικά αναλώσιμα,
- ασφαλιστικές και φορολογικές υποχρεώσεις,
- τεχνολογία και λογισμικό,
- δανειακές υποχρεώσεις,
- συντήρηση εξοπλισμού,
- επαγγελματικές και κανονιστικές δαπάνες,
- πιθανές εποχικές διακυμάνσεις των εσόδων.
Ο στόχος κερδοφορίας πρέπει να είναι ρεαλιστικός και να μην θέτει σε κίνδυνο την ικανότητα του ιατρείου να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του.
Ένα ιατρείο με περιορισμένη ρευστότητα ή υψηλές υποχρεώσεις μπορεί να ξεκινήσει με έναν μικρότερο στόχο. Το σημαντικό είναι να ενταχθεί η κερδοφορία στη διαδικασία σχεδιασμού.
Το χρέος δεν αναιρεί απαραίτητα αυτή τη λογική
Ένα ιατρείο με δανειακές ή άλλες σημαντικές υποχρεώσεις μπορεί να αποφασίσει ότι το ποσό που αντιστοιχεί στον στόχο κερδοφορίας δεν θα διανεμηθεί στον ιδιοκτήτη.
Μπορεί, για παράδειγμα, να κατευθυνθεί στην ταχύτερη αποπληρωμή υποχρεώσεων ή στη δημιουργία οικονομικού αποθέματος.
Η βασική αρχή παραμένει ίδια: ένα μέρος των εσόδων αποκτά συγκεκριμένο στρατηγικό προορισμό, αντί να απορροφάται αυτόματα από την καθημερινή λειτουργία.
3. Ένα πιο «lean» ιατρείο δεν σημαίνει ένα υποστελεχωμένο ιατρείο
Ο περιορισμός των διαθέσιμων πόρων για μη απαραίτητες δαπάνες μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο προσεκτική εξέταση του τρόπου λειτουργίας του ιατρείου.
Μπορεί, για παράδειγμα, να διαπιστωθεί ότι:
- κάποιος εξοπλισμός χρησιμοποιείται ελάχιστα,
- το πρόγραμμα των ραντεβού δημιουργεί κενά και χαμένο χρόνο,
- υπάρχουν περισσότερα αποθέματα αναλωσίμων από όσα χρειάζονται,
- διοικητικές διαδικασίες επαναλαμβάνονται χωρίς λόγο,
- ορισμένες υπηρεσίες έχουν δυσανάλογο κόστος,
- υπάρχουν καθυστερήσεις στην τιμολόγηση ή στην είσπραξη εσόδων.
Οι διαπιστώσεις αυτές δεν σημαίνουν ότι απαιτούνται επιθετικές περικοπές.
Συχνά, μικρές λειτουργικές αλλαγές μπορούν να βελτιώσουν τόσο την οικονομική απόδοση όσο και την καθημερινή λειτουργία.
Ένα «lean» ιατρείο δεν είναι εκείνο που λειτουργεί με ανεπαρκές προσωπικό ή εξοπλισμό. Είναι εκείνο που χρησιμοποιεί τους διαθέσιμους πόρους του με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
Η κερδοφορία δεν μπορεί να επιτυγχάνεται εις βάρος της φροντίδας
Η συγκεκριμένη προσέγγιση μπορεί εύκολα να παρερμηνευθεί ως προτεραιότητα του εισοδήματος του ιδιοκτήτη έναντι των ασθενών ή του προσωπικού.
Δεν είναι αυτός ο στόχος της.
Η ποιότητα της κλινικής φροντίδας, η ασφάλεια του ασθενούς, οι νόμιμες υποχρεώσεις και οι αναγκαίες δαπάνες λειτουργίας παραμένουν αδιαπραγμάτευτες.
Η φιλοσοφία αφορά κυρίως τον καλύτερο έλεγχο των προαιρετικών δαπανών και την ενσωμάτωση της οικονομικής βιωσιμότητας στις καθημερινές αποφάσεις.
Ένα ιατρείο με υψηλό τζίρο αλλά ελάχιστα περιθώρια κέρδους και συνεχή προβλήματα ρευστότητας δεν είναι απαραίτητα οικονομικά υγιές.
Ο διαχωρισμός των χρημάτων ενισχύει την οικονομική πειθαρχία
Μια πρακτική εφαρμογή είναι ο σαφής διαχωρισμός των εισερχόμενων χρημάτων σε διαφορετικές οικονομικές κατηγορίες και, όπου αυτό είναι λογιστικά και λειτουργικά κατάλληλο, σε διαφορετικούς λογαριασμούς.
Ενδεικτικά:
- λειτουργικά έξοδα,
- μισθοδοσία,
- φορολογικές υποχρεώσεις,
- κερδοφορία,
- αποθεματικό έκτακτης ανάγκης,
- μελλοντικές επενδύσεις ή εξοπλισμός.
Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται ο κίνδυνος χρήσης χρημάτων που προορίζονται για φόρους, αποθεματικό ή επενδύσεις, προκειμένου να καλυφθεί η ανεξέλεγκτη αύξηση των καθημερινών δαπανών.
Οι στόχοι χρειάζονται τακτική επανεξέταση
Τα οικονομικά δεδομένα ενός ιατρείου δεν παραμένουν σταθερά.
Τα έσοδα μεταβάλλονται, το κόστος προσωπικού μπορεί να αυξηθεί, νέες επενδύσεις μπορεί να γίνουν απαραίτητες και η ζήτηση να παρουσιάζει διακυμάνσεις.
Για τον λόγο αυτό, ο στόχος κερδοφορίας πρέπει να επανεξετάζεται περιοδικά με βάση:
- την πραγματική κερδοφορία,
- τη διαθέσιμη ρευστότητα και τα αποθεματικά,
- τις επερχόμενες φορολογικές υποχρεώσεις,
- τα επίπεδα χρέους,
- τις προγραμματισμένες επενδύσεις,
- τις μεταβολές στα έσοδα,
- τις ανάγκες στελέχωσης,
- τυχόν καθυστερήσεις εισπράξεων.
Εάν το ιατρείο χρειάζεται συστηματικά να χρησιμοποιεί τα χρήματα που είχαν προβλεφθεί ως κέρδος για να καλύψει συνηθισμένες υποχρεώσεις, τότε πιθανότατα ο προϋπολογισμός ή ο στόχος που έχει τεθεί χρειάζεται επανεξέταση.
Η κερδοφορία δημιουργεί επιλογές
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα της κερδοφορίας δεν είναι μόνο το προσωπικό εισόδημα του ιδιοκτήτη.
Είναι η ευελιξία που προσφέρει στο ίδιο το ιατρείο.
Ένα οικονομικά υγιές ιατρείο μπορεί να αποφασίσει πιο οργανωμένα πότε θα προσλάβει νέο συνεργάτη, πότε θα αναβαθμίσει τον εξοπλισμό του, πότε θα επενδύσει σε μια νέα υπηρεσία και πώς θα αντιμετωπίσει μια προσωρινή οικονομική δυσκολία.
Η αντιμετώπιση του κέρδους ως συνειδητού οικονομικού στόχου μπορεί, επομένως, να βοηθήσει τον ιατρό-ιδιοκτήτη να διαχειρίζεται τα έσοδα με μεγαλύτερη πειθαρχία, να ελέγχει τις περιττές δαπάνες και να δημιουργεί μια πιο ανθεκτική επιχείρηση.
Ένα ιατρείο δεν υπάρχει για να παράγει απλώς κέρδος. Χωρίς οικονομική βιωσιμότητα, όμως, μπορεί μακροπρόθεσμα να δυσκολευτεί να εκπληρώσει ακόμη και τον βασικό κλινικό του σκοπό.
