Ο καρκίνος είναι μια νόσος που δεν επηρεάζει μόνο το σώμα, αλλά ανατρέπει ολόκληρη την καθημερινότητα των γυναικών, με επιπτώσεις στην εργασία, την οικονομική ασφάλεια, τις οικογενειακές υποχρεώσεις, τις κοινωνικές σχέσεις και την ψυχική τους κατάσταση. Μια νέα μελέτη του Ινστιτούτου Οικονομικών της Υγείας καταγράφει τα κενά στη φροντίδα των γυναικών με καρκίνο στην Ελλάδα και προτείνει ένα ανθρωποκεντρικό μοντέλο που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες σε όλα τα στάδια της νόσου, πέρα από τη διάγνωση και τη θεραπεία.
Η μελέτη με τίτλο «Ο καρκίνος στις γυναίκες στην Ελλάδα: Αξιολογώντας την επίδοση του συστήματος υγείας ως προς τις ανάγκες φροντίδας και τους ρόλους ζωής» αναδεικνύει ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο στην πρόληψη, τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τις θεραπείες, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά κενά σε τομείς όπως η ψυχοκοινωνική υποστήριξη, η επανένταξη στην εργασία, η οικονομική προστασία και η φροντίδα της οικογένειας.
Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών της Υγείας, Κώστας Αθανασάκης, επισήμανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η αποτελεσματικότητα του συστήματος δεν αξιολογείται μόνο με κλινικά αποτελέσματα, αλλά και με την ικανότητά του να υποστηρίζει τις γυναίκες στις πολλαπλές ευθύνες τους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις νεότερες γυναίκες, στις μητέρες μονογονεϊκών οικογενειών, στις γυναίκες με μεταστατικό καρκίνο και σε όσες ζουν μακριά από μεγάλα αστικά κέντρα, που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα εμπόδια στην πρόσβαση σε υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Η μελέτη προτείνει μετάβαση από ένα θεραπευτικοκεντρικό μοντέλο σε ένα σύστημα που βλέπει τη γυναίκα ως ολόκληρο άτομο. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η ανάπτυξη μακροχρόνιου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο, η ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, η επέκταση υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, η κατ’ οίκον και ανακουφιστική φροντίδα, καθώς και η θεσμοθέτηση του ρόλου του «patient navigator».
Σημαντικός είναι και ο ρόλος των εργοδοτών, με εθελοντική υποστήριξη σε εργαζόμενες γυναίκες υπό ογκολογική θεραπεία, όπως κάλυψη οικιακής βοήθειας για χειρουργείο ή έναρξη θεραπείας. Εκπρόσωποι ασθενών, επαγγελματίες υγείας και θεσμικοί φορείς τόνισαν ότι η ανθρωποκεντρική φροντίδα δεν μπορεί να περιορίζεται στη ιατρική αντιμετώπιση.
Το κύριο συμπέρασμα είναι ότι η φροντίδα δεν τελειώνει με την τελευταία θεραπεία. Ένα σύγχρονο σύστημα υγείας πρέπει να αντιμετωπίζει τη γυναίκα ως «ολόκληρο άνθρωπο», αναγνωρίζοντας τις διαφορετικές ανάγκες και ρόλους της, προσφέροντας ποιότητα ζωής, αξιοπρέπεια, ασφάλεια και ουσιαστική υποστήριξη.
