Η αυξημένη έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη ερευνητών του Emory University στις ΗΠΑ, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Medicine.
Η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελεί τη συχνότερη μορφή άνοιας και επηρεάζει περίπου 57 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει ήδη αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου τόσο για τη συγκεκριμένη νόσο όσο και για άλλες χρόνιες καταστάσεις, όπως η υπέρταση, το εγκεφαλικό επεισόδιο και η κατάθλιψη, οι οποίες σχετίζονται επίσης με αυξημένη πιθανότητα άνοιας.
Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν είχε αποσαφηνιστεί αν η ρύπανση επηρεάζει τον κίνδυνο Αλτσχάιμερ έμμεσα, μέσω της επιβάρυνσης της γενικής υγείας και της πρόκλησης χρόνιων νοσημάτων, ή αν επιδρά άμεσα στον εγκέφαλο ενισχύοντας τις νευροεκφυλιστικές διεργασίες.
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε στοιχεία από περισσότερους από 27,8 εκατομμύρια δικαιούχους του αμερικανικού προγράμματος Medicare, ηλικίας άνω των 65 ετών, για την περίοδο 2000–2018. Οι επιστήμονες εκτίμησαν τα επίπεδα έκθεσης των συμμετεχόντων σε ρύπους και κατέγραψαν τις διαγνώσεις νόσου Αλτσχάιμερ, λαμβάνοντας υπόψη την παρουσία άλλων χρόνιων παθήσεων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν σαφή συσχέτιση μεταξύ υψηλότερης έκθεσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση και αυξημένου κινδύνου εμφάνισης Αλτσχάιμερ. Η σχέση αυτή ήταν πιο έντονη σε άτομα με ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου, γεγονός που υποδηλώνει αυξημένη ευαλωτότητα αυτής της ομάδας στις επιδράσεις της ρύπανσης στον εγκέφαλο.
Αντίθετα, η ύπαρξη υπέρτασης ή κατάθλιψης φάνηκε να επιβαρύνει μόνο οριακά τον κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με την επίδραση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Συνολικά, τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι η ρύπανση πιθανότατα συμβάλλει στην ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ κυρίως μέσω άμεσων επιδράσεων στον εγκέφαλο και όχι μόνο μέσω της πρόκλησης άλλων χρόνιων παθήσεων. Παράλληλα, τα άτομα που έχουν υποστεί εγκεφαλικό φαίνεται να διατρέχουν ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η βελτίωση της ποιότητας του αέρα θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική στρατηγική πρόληψης της άνοιας, ιδίως στους ηλικιωμένους πληθυσμούς.
Ως περιορισμός της μελέτης αναφέρεται ότι η εκτίμηση της έκθεσης στα μικροσωματίδια PM2,5 βασίστηκε σε γεωγραφικά μοντέλα συγκέντρωσης και όχι σε ατομικές μετρήσεις, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάζει την ακρίβεια των αποτελεσμάτων.
