Γ. Πατούλης: «Η μικροβιακή αντοχή αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία. Απαιτείται εθνική στρατηγική, επιστημονική εκπαίδευση και υπεύθυνη χρήση των αντιβιοτικών».
Την ανάγκη για άμεση και συντονισμένη δράση απέναντι στη μικροβιακή αντοχή αναδεικνύει ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ), με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τα Αντιβιοτικά, στις 18 Νοεμβρίου, και την Παγκόσμια Εβδομάδα Ενημέρωσης για τη Μικροβιακή Αντοχή.
Ο ΙΣΑ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα δημόσιας υγείας διεθνώς, υπογραμμίζοντας ότι η διατήρηση της αποτελεσματικότητας των αντιβιοτικών προϋποθέτει ορθολογική συνταγογράφηση, διαρκή επιμόρφωση των επαγγελματιών υγείας και ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών.
Η μικροβιακή αντοχή εξελίσσεται σε μια ολοένα μεγαλύτερη πρόκληση για τα συστήματα υγείας, καθώς η αλόγιστη και μη ενδεδειγμένη χρήση των αντιβιοτικών συμβάλλει στην εμφάνιση και εξάπλωση ανθεκτικών μικροοργανισμών. Το αποτέλεσμα είναι να περιορίζονται οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, καθιστώντας δυσκολότερη την αντιμετώπιση ακόμη και συνηθισμένων λοιμώξεων.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συγκαταλέγει τη μικροβιακή αντοχή στις δέκα σημαντικότερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Σύμφωνα με τις σχετικές εκτιμήσεις, εάν δεν ληφθούν αποτελεσματικά μέτρα, οι θάνατοι που αποδίδονται άμεσα στη μικροβιακή αντοχή ενδέχεται να ανέλθουν σε 1,91 εκατομμύρια ετησίως έως το 2050.
Ιδιαίτερα ανησυχητική παραμένει η κατάσταση στην Ελλάδα, η οποία εξακολουθεί να καταγράφει από τις υψηλότερες επιβαρύνσεις στην Ευρώπη όσον αφορά τις λοιμώξεις από πολυανθεκτικά μικρόβια και τις νοσοκομειακές λοιμώξεις. Οι εκτιμώμενοι θάνατοι φτάνουν τις 2.000 έως 3.000 ετησίως, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης, της επιτήρησης και της ορθολογικής χρήσης των αντιμικροβιακών φαρμάκων.
Την έκταση του προβλήματος αποτυπώνουν και τα ευρήματα δημοσκόπησης της Kapa Research για λογαριασμό του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών. Σύμφωνα με την έρευνα, το 75% των ενηλίκων δήλωσε ότι είχε λάβει αντιβιοτικό τουλάχιστον μία φορά κατά το προηγούμενο έτος, ενώ το 22% ανέφερε ότι διατηρούσε αντιβιοτικά στο σπίτι για ενδεχόμενη μελλοντική χρήση.
Γ. Πατούλης: «Η προστασία των αντιβιοτικών είναι ευθύνη όλων μας»
Ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Γιώργος Πατούλης, επισημαίνει ότι η αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό, με τη συνεργασία της πολιτείας, των επιστημονικών φορέων και της κοινωνίας.
«Η μικροβιακή αντοχή είναι μια σιωπηλή απειλή για τη δημόσια υγεία, που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο κατακτήσεις δεκαετιών της σύγχρονης ιατρικής. Η Ελλάδα οφείλει να αντιμετωπίσει αποφασιστικά το πρόβλημα, με συγκεκριμένες πολιτικές πρόληψης, εκπαίδευσης και ελέγχου της χρήσης των αντιβιοτικών.
Η μάχη κατά της μικροβιακής αντοχής ξεκινά από τη σωστή συνταγογράφηση, αλλά απαιτεί τη συμμετοχή όλων: της πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και των πολιτών.
Η προστασία της αποτελεσματικότητας των αντιβιοτικών είναι ευθύνη απέναντι στους σημερινούς ασθενείς, αλλά και στις επόμενες γενιές.
Ο ΙΣΑ έχει θέσει το ζήτημα ψηλά στις προτεραιότητές του. Με επιστημονικές ημερίδες, ενημερωτικές πρωτοβουλίες και εξειδικευμένα μετεκπαιδευτικά σεμινάρια για τους γιατρούς, επενδύουμε στη γνώση και στη συνεχή αναβάθμιση της ιατρικής πρακτικής», τονίζει ο κ. Πατούλης.
Στο επίκεντρο η συνεχιζόμενη εκπαίδευση των γιατρών
Αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό ρόλο της επιστημονικής κατάρτισης στον περιορισμό της μικροβιακής αντοχής, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών έχει αναπτύξει στοχευμένες πρωτοβουλίες για την επιμόρφωση της ιατρικής κοινότητας και την εφαρμογή σύγχρονων θεραπευτικών πρωτοκόλλων.
Στο πλαίσιο αυτό, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Χημειοθεραπείας και τις ομότιμες καθηγήτριες Ελένη Γιαμμαρέλου και Κυριακή Κανελλακοπούλου, και υπό την αιγίδα της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο ΙΣΑ ανέπτυξε ειδικό πρόγραμμα διαδραστικών μετεκπαιδευτικών σεμιναρίων για νοσοκομειακούς γιατρούς.
Το πρόγραμμα επικεντρώνεται στην ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών, στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των λοιμώξεων και στην ενίσχυση της επιστημονικής γνώσης για την πρόληψη και τον περιορισμό της μικροβιακής αντοχής.
Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών
Παράλληλα με τις εκπαιδευτικές δράσεις για τους επαγγελματίες υγείας, ο ΙΣΑ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ενημέρωση του γενικού πληθυσμού, καθώς η υπεύθυνη στάση των πολιτών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον περιορισμό της άσκοπης κατανάλωσης αντιβιοτικών.
Στην κατεύθυνση αυτή, έχει διοργανώσει επιστημονικές ημερίδες και εκστρατείες ευαισθητοποίησης, σε συνεργασία με επιστημονικούς και θεσμικούς φορείς, προωθώντας το μήνυμα ότι τα αντιβιοτικά πρέπει να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη και σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος γιατρού.
Επιπλέον, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών έχει συμμετάσχει ενεργά στις εκστρατείες ενημέρωσης που υλοποιεί από το 2014 το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων, συμβάλλοντας στην κινητοποίηση της τοπικής αυτοδιοίκησης και της επιστημονικής κοινότητας.
Ο ΙΣΑ υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής δεν αποτελεί μόνο επιστημονική και υγειονομική προτεραιότητα, αλλά συλλογική ευθύνη. Η ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών, η πρόληψη των λοιμώξεων, η συστηματική επιτήρηση και η συνεχής εκπαίδευση αποτελούν βασικούς πυλώνες μιας αποτελεσματικής εθνικής στρατηγικής, με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας και τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των διαθέσιμων θεραπειών για τις επόμενες γενιές.

