Η σωστή τιμολόγηση ιατρικών υπηρεσιών και η έκδοση παραστατικών είναι από τα πιο συχνά ερωτήματα που δέχονται λογιστές από ιατρούς-ελεύθερους επαγγελματίες. Το θέμα καλύπτεται συχνά αποσπασματικά στο διαδίκτυο. Οι πληροφορίες είναι σκόρπιες ανάμεσα σε φορολογικά site και φόρουμ. Στη Medical Management & Επικοινωνία παρακολουθούμε συστηματικά τις αλλαγές στη φορολογική νομοθεσία που αφορούν τον κλάδο της υγείας, ώστε οι ιατροί-ιδιοκτήτες ιατρείων να προσαρμόζονται έγκαιρα. Ο οδηγός αυτός συγκεντρώνει τα βασικά σημεία που πρέπει να γνωρίζει κάθε ιατρείο για την τιμολόγηση, το myDATA και τον ΦΠΑ.
Ποια παραστατικά εκδίδει ένας ιατρός
Κάθε ιατρός που παρέχει υπηρεσίες σε ασθενή οφείλει να εκδίδει παραστατικό για κάθε επίσκεψη ή πράξη. Το βασικό έγγραφο είναι το Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών. Αυτό έχει αντικαταστήσει την παλιά Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών, στο πλαίσιο της ενοποίησης των παραστατικών εσόδων.
Στην πράξη, ο ιατρός εκδίδει την απόδειξη παροχής υπηρεσιών τη στιγμή της εξέτασης ή αμέσως μετά, ανάλογα με τον τρόπο λειτουργίας του ιατρείου. Αν συνεργάζεται με ασφαλιστική εταιρεία, ΕΟΠΥΥ ή κλινική, ενδέχεται να χρειάζεται και ξεχωριστό τιμολόγιο προς τον φορέα αυτό, πέρα από το παραστατικό προς τον ασθενή.
Η επιλογή του σωστού τύπου παραστατικού εξαρτάται από το ποιος πληρώνει τελικά την υπηρεσία: ο ίδιος ο ασθενής, ένας ασφαλιστικός οργανισμός ή νομικό πρόσωπο. Σε κάθε περίπτωση, το ιατρείο πρέπει να εκδίδει το παραστατικό άμεσα και να το διαβιβάζει στο myDATA. Αυτό πλέον είναι υποχρεωτικό για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες υγείας.
ΦΠΑ στις ιατρικές υπηρεσίες: πότε απαλλάσσονται
Ένα από τα σημεία που μπερδεύουν πολλούς νέους ιατρούς είναι το καθεστώς ΦΠΑ. Οι περισσότερες ιατρικές υπηρεσίες προς φυσικά πρόσωπα απαλλάσσονται από ΦΠΑ βάσει του άρθρου 22 του Κώδικα ΦΠΑ. Αυτό διαφοροποιεί ουσιωδώς την τιμολόγηση ιατρού από άλλους ελεύθερους επαγγελματίες. Η απαλλαγή καλύπτει την ιατρική περίθαλψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία ασθενειών, όταν τις παρέχει νόμιμα αναγνωρισμένος επαγγελματίας υγείας.
Ωστόσο, η απαλλαγή δεν είναι απόλυτη. Υπηρεσίες χωρίς άμεσο θεραπευτικό σκοπό, όπως ορισμένες αισθητικές επεμβάσεις ή γνωματεύσεις χωρίς ιατρικό σκοπό, μπορεί να υπάγονται σε ΦΠΑ. Το ίδιο ισχύει και για ορισμένες συμβουλευτικές ή διοικητικές υπηρεσίες που δεν εντάσσονται στην έννοια της περίθαλψης.
Γι’ αυτό κάθε ιατρείο πρέπει να εξετάζει ανά υπηρεσία αν εμπίπτει στην απαλλαγή ή όχι, ιδανικά σε συνεργασία με λογιστή που γνωρίζει τις ιδιαιτερότητες του κλάδου. Ένα λάθος στην κατηγοριοποίηση μπορεί να δημιουργήσει ζήτημα σε φορολογικό έλεγχο.
Πώς λειτουργεί η διαβίβαση στο myDATA
Το myDATA είναι η ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ όπου οι επιχειρήσεις, ιατρεία συμπεριλαμβανομένων, διαβιβάζουν όλα τα παραστατικά εσόδων-εξόδων τους. Η υποχρέωση αφορά κάθε ιατρό με ατομική επιχείρηση ή εταιρεία που εκδίδει τιμολόγια ή αποδείξεις παροχής υπηρεσιών.
Ένας ιδιώτης ιατρός που εξετάζει ασθενή στο ιατρείο του εκδίδει Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών (πλέον Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών) μέσω πιστοποιημένου λογισμικού. Το σύστημα τη διαβιβάζει αυτόματα στο myDATA την ίδια ή την επόμενη εργάσιμη ημέρα, χωρίς να χρειάζεται χειροκίνητη καταχώριση σε ξεχωριστό σύστημα.
Η σωστή διασύνδεση του λογισμικού τιμολόγησης του ιατρείου με το myDATA είναι πλέον προαπαιτούμενο, όχι προαιρετική επιλογή, καθώς η ΑΑΔΕ κάνει τις διασταυρώσεις σε πραγματικό χρόνο. Το σύστημα μπορεί να επισημάνει άμεσα καθυστερήσεις ή ασυμφωνίες ανάμεσα στα δηλωμένα έσοδα και τα διαβιβασμένα παραστατικά.
Για έναν ιατρό που θέλει να είναι σε τάξη με το myDATA, το πρώτο βήμα είναι να επιλέξει λογισμικό που καλύπτει τις ανάγκες τιμολόγησης ιατρού και διασυνδέεται σωστά με την ΑΑΔΕ, ώστε να αποφεύγονται λάθη στη διαβίβαση.
Φορολογικές υποχρεώσεις του ιατρού ως ελεύθερου επαγγελματία
Η φορολογία ελεύθερου επαγγελματία γιατρού ακολουθεί τους γενικούς κανόνες φορολόγησης εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα. Ο ιατρός φορολογείται με την κλίμακα φυσικών προσώπων και καταβάλλει προκαταβολή φόρου για το επόμενο έτος.
Πέρα από τον φόρο εισοδήματος, ο ιατρός οφείλει ασφαλιστικές εισφορές προς τον e-ΕΦΚΑ και τέλος επιτηδεύματος. Ανάλογα με το καθεστώς, μπορεί να χρειάζεται και να υποβάλλει περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ, αν παρέχει και υπηρεσίες που δεν καλύπτονται από την απαλλαγή. Η τήρηση βιβλίων εσόδων-εξόδων μέσω του myDATA διευκολύνει σημαντικά αυτή τη διαδικασία, καθώς τα δεδομένα ενημερώνονται αυτόματα.
Ένα οργανωμένο σύστημα λογιστικά ιατρείου βοηθά τον ιατρό να αποφύγει εκπλήξεις στο τέλος της χρονιάς, τόσο στη φορολογική δήλωση όσο και στην εκκαθάριση ΦΠΑ, όπου αυτή απαιτείται.
Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών vs Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών
Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, οι δύο αυτοί όροι αντιστοιχούσαν σε διαφορετικά παραστατικά. Ο ιατρός εξέδιδε Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών όταν ο πελάτης ήταν ιδιώτης, και Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών όταν ο αποδέκτης ήταν επιχείρηση ή νομικό πρόσωπο.
Με την απλοποίηση των παραστατικών εσόδων, οι δύο αυτές κατηγορίες έχουν ενοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό στο Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών, ανεξαρτήτως αν ο αποδέκτης είναι ιδιώτης ή επιχείρηση. Παρόλα αυτά, πολλοί ιατροί και λογιστές συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τον παλιό όρο «απόδειξη» στην καθημερινή πρακτική. Αυτό δεν αλλάζει τη φορολογική του υπόσταση.
Το σημαντικό για τον ιατρό είναι να γνωρίζει ότι, ανεξαρτήτως ονομασίας, το παραστατικό πρέπει να περιέχει τα σωστά στοιχεία: ημερομηνία, στοιχεία ασθενή όπου απαιτούνται, περιγραφή υπηρεσίας, ποσό και ένδειξη απαλλαγής ΦΠΑ όπου ισχύει.
Κυρώσεις για λάθος ή καθυστερημένη έκδοση παραστατικών
Η μη έκδοση ή η εκπρόθεσμη έκδοση παραστατικού είναι φορολογική παράβαση και επισύρει πρόστιμα από την ΑΑΔΕ. Το ύψος του προστίμου εξαρτάται από τη σοβαρότητα της παράβασης και το αν επαναλαμβάνεται.
Λάθη στη διαβίβαση δεδομένων στο myDATA, όπως ασυμφωνία ανάμεσα στα δηλωμένα έσοδα και τα παραστατικά, μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε ελέγχους. Η ΑΑΔΕ διασταυρώνει τα στοιχεία των ιατρείων με άλλες πηγές, όπως τραπεζικές συναλλαγές μέσω POS. Έτσι, οι αποκλίσεις εντοπίζονται σχετικά εύκολα.
Για να αποφευχθούν τέτοιες καταστάσεις, το ιατρείο πρέπει να εκδίδει το παραστατικό άμεσα σε κάθε επίσκεψη. Ο λογιστής πρέπει επίσης να ελέγχει τακτικά για τυχόν εκκρεμότητες στη διαβίβαση.
Ποιο λογισμικό τιμολόγησης ταιριάζει σε ένα σύγχρονο ιατρείο
Η επιλογή λογισμικού τιμολόγησης είναι πλέον κρίσιμη απόφαση για κάθε ιατρείο, όχι απλή τυπική διαδικασία. Ένα σύγχρονο πρόγραμμα πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον τρία βασικά σημεία: αυτόματη διαβίβαση στο myDATA, σωστή αναγνώριση της απαλλαγής ΦΠΑ για ιατρικές υπηρεσίες και ευκολία στην καθημερινή χρήση από το ιατρείο.
Πολλά ιατρεία επιλέγουν λογισμικά ειδικά σχεδιασμένα για τον κλάδο υγείας. Αυτά προσφέρουν έτοιμα πρότυπα παραστατικών και ενσωματωμένη σύνδεση με φορολογικά μητρώα ασθενών, όπου αυτό απαιτείται. Άλλα ιατρεία προτιμούν γενικά προγράμματα τιμολόγησης, αρκεί να είναι πιστοποιημένα από την ΑΑΔΕ.
Ανεξάρτητα από την επιλογή, το λογισμικό πρέπει να ενημερώνεται συνεχώς ώστε να ακολουθεί τις αλλαγές στη νομοθεσία myDATA και ΦΠΑ. Ένα παλιό ή μη συντηρημένο σύστημα μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα διαβίβασης χωρίς ο ιατρός να το αντιληφθεί εγκαίρως.
Η σωστή οργάνωση της τιμολόγησης δεν είναι απλώς θέμα συμμόρφωσης. Είναι κομμάτι της συνολικής λειτουργίας του ιατρείου ως επιχείρησης. Ιατροί που θέλουν να βάλουν σε τάξη το myDATA, τον ΦΠΑ και τα λογιστικά τους, μπορούν να αναζητήσουν περισσότερα άρθρα διαχείρισης ιατρείου στο site, ώστε να οργανώσουν πιο ολοκληρωμένα την επιχειρηματική τους λειτουργία.
