Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) φαίνεται έτοιμη να μεταμορφώσει ριζικά την κατανόησή μας για τον ύπνο και τη σύνδεσή του με τη συνολική υγεία. Σύμφωνα με πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα, ένα προηγμένο μοντέλο AI μπορεί να προβλέψει τον κίνδυνο εμφάνισης περισσότερων από 100 διαφορετικών παθήσεων, βασιζόμενο αποκλειστικά σε εγκεφαλικές καταγραφές από μία μόνο νύχτα μελέτης ύπνου σε εξειδικευμένο εργαστήριο.
Ύπνος & παθήσεις: Πώς τα δεδομένα ύπνου μετατρέπονται σε εργαλείο πρόγνωσης υγείας
Το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης με την ονομασία SleepFM εκπαιδεύτηκε σε περισσότερες από 585.000 ώρες δεδομένων ύπνου, που προήλθαν από πολυυπνογραφικές εξετάσεις περίπου 65.000 ατόμων.
Η πολυυπνογραφία θεωρείται η χρυσή διαγνωστική μέθοδος στη μελέτη του ύπνου, καθώς καταγράφει ταυτόχρονα:
- Εγκεφαλική δραστηριότητα (EEG)
- Καρδιακή λειτουργία
- Αναπνοή
- Κινήσεις σώματος
- Κινήσεις οφθαλμών
- Άλλα κρίσιμα βιολογικά σήματα
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, πρόκειται για «ένα ανεκμετάλλευτο χρυσωρυχείο φυσιολογικών δεδομένων».
Ύπνος & παθήσεις: Ο ύπνος ως καθρέφτης της συνολικής υγείας
«Καταγράφουμε έναν εντυπωσιακό όγκο βιολογικών σημάτων όταν μελετάμε τον ύπνο», δήλωσε ο Emmanuel Mignot, επικεφαλής της μελέτης από την Stanford University School of Medicine.
Με στόχο την αξιοποίηση αυτών των δεδομένων, η ερευνητική ομάδα εκπαίδευσε το SleepFM σε πληροφορίες ασθενών από διαφορετικά κέντρα ύπνου. Αρχικά, το μοντέλο δοκιμάστηκε σε κλασικές εφαρμογές, όπως η αναγνώριση των σταδίων του ύπνου και η εκτίμηση της σοβαρότητας της υπνικής άπνοιας.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το SleepFM αποδίδει εξίσου ή και καλύτερα από τα πλέον εξελιγμένα μοντέλα που χρησιμοποιούνται σήμερα στην κλινική πράξη.
Ύπνος & παθήσεις: Πρόβλεψη σοβαρών νοσημάτων μέσω μίας νύχτας ύπνου
Στο επόμενο στάδιο, οι επιστήμονες συνέδεσαν δεδομένα πολυυπνογραφίας από 35.000 ενήλικες και παιδιά, που εξετάστηκαν στο Stanford Sleep Medicine Center την περίοδο 1999–2024, με τις μακροχρόνιες εκβάσεις υγείας τους μέσω ηλεκτρονικών ιατρικών φακέλων.
Αναλύοντας περισσότερες από 1.000 κατηγορίες ασθενειών, το μοντέλο κατάφερε να προβλέψει με αξιόπιστη ακρίβεια 130 παθήσεις, μεταξύ των οποίων:
- Συνολική θνησιμότητα
- Άνοια
- Έμφραγμα μυοκαρδίου
- Καρδιακή ανεπάρκεια
- Χρόνια νεφρική νόσος
- Εγκεφαλικό επεισόδιο
- Κολπική μαρμαρυγή
Ύπνος & παθήσεις: Ακρίβεια άνω του 80% σε επιλεγμένες παθήσεις
Σύμφωνα με δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine, για ορισμένες μορφές καρκίνου, επιπλοκές της κύησης, παθήσεις του κυκλοφορικού και ψυχικές διαταραχές, το μοντέλο πέτυχε ακρίβεια πρόβλεψης άνω του 80%.
Παρά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν είναι ακόμη απολύτως σαφές ποια ακριβώς χαρακτηριστικά του ύπνου «διαβάζει» το μοντέλο για κάθε νόσο. Η ομάδα εργάζεται ήδη στη βαθύτερη κατανόηση των μηχανισμών πρόβλεψης, στη βελτίωση της ακρίβειας του μοντέλου και στην ενσωμάτωση δεδομένων από φορετές συσκευές (wearables).
Στόχος είναι η παροχή εξατομικευμένης πρόγνωσης υγείας, όχι μόνο σε εξειδικευμένα εργαστήρια, αλλά και στην καθημερινή ζωή.
Ο ύπνος αναδεικνύεται σ’ έναν από τους πιο αξιόπιστους βιοδείκτες υγείας. Με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης, μπορεί σύντομα να εξελιχθεί σε ένα ισχυρό εργαλείο πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και εξατομικευμένης ιατρικής, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο που φροντίζουμε την υγεία μας.
Πηγή: dailypharmanews.gr
