Αυξητική τάση παρουσιάζουν τα περιστατικά αυτοτραυματισμού μεταξύ εφήβων και νέων ενηλίκων τα τελευταία χρόνια, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι πρόκειται για ένα σύνθετο ψυχικό και κοινωνικό φαινόμενο που συχνά παραμένει «αόρατο».
Ο αυτοτραυματισμός δεν συνδέεται απαραίτητα με αυτοκτονική πρόθεση, ωστόσο αποτελεί συχνά έναν τρόπο έκφρασης έντονου ψυχικού πόνου και δυσφορίας. Οι ειδικοί εξηγούν ότι αφορά την πρόκληση τραυματισμού στο σώμα σε στιγμές όπου το άτομο βιώνει έντονο άγχος, θυμό, συναισθηματικό κενό ή αδυναμία διαχείρισης δύσκολων συναισθημάτων.
Τα νεότερα στοιχεία προκαλούν έντονο προβληματισμό, καθώς τα περιστατικά εμφανίζονται ολοένα και συχνότερα ήδη από την πρώιμη εφηβεία, με τα κορίτσια να καταγράφουν υψηλότερα ποσοστά. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, το 17,6% των νέων έχουν αυτοτραυματιστεί, ενώ το ποσοστό στα κορίτσια φτάνει το 20,3%.
Την έκταση του προβλήματος αποτυπώνει και η λειτουργία του Πρότυπου Κοινοτικού Κέντρου για την Ψυχική Υγεία των Νέων, όπου μέσα σε λίγους μόλις μήνες σχεδόν 500 έφηβοι και νέοι ηλικίας 17 έως 24 ετών έχουν ήδη αναζητήσει βοήθεια και υποστήριξη.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι πίσω από κάθε περιστατικό συχνά κρύβονται βαθύτερες ψυχικές δυσκολίες, όπως κατάθλιψη, μοναξιά, αρνητική αυτοεικόνα και συναισθηματική απορρύθμιση. Ενδεικτικό είναι ότι το 67,2% των νέων που αυτοτραυματίζονται εμφανίζουν έντονα αρνητική εικόνα για τον εαυτό τους.
Παράλληλα, ο αυτοτραυματισμός εξακολουθεί να αποτελεί θέμα ταμπού για πολλές οικογένειες και σχολικές κοινότητες. Οι περισσότεροι νέοι μιλούν αρχικά σε φίλους τους και όχι στους γονείς ή στους εκπαιδευτικούς, με τα στοιχεία να δείχνουν ότι μόνο ένας στους πέντε γονείς γνωρίζει ότι το παιδί του αυτοτραυματίζεται.
Η αυξημένη προσέλευση στο Κέντρο αναδεικνύει όχι μόνο την ύπαρξη του προβλήματος αλλά και τη σημασία των ασφαλών δομών ψυχικής υποστήριξης. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, όταν οι νέοι αισθανθούν ότι υπάρχει ένα περιβάλλον χωρίς στιγματισμό και κριτική, είναι πιο πιθανό να ζητήσουν βοήθεια εγκαίρως.
Το Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων δημιουργήθηκε από το υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF και λειτουργεί στην Α’ Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, παρέχοντας δωρεάν υπηρεσίες ψυχοθεραπείας και ψυχολογικής στήριξης τόσο δια ζώσης όσο και μέσω τηλεψυχιατρικής.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το σημαντικότερο βήμα είναι να σπάσει η σιωπή γύρω από τον αυτοτραυματισμό, ώστε περισσότεροι νέοι να αισθανθούν ότι μπορούν να μιλήσουν ανοιχτά και να λάβουν έγκαιρα τη βοήθεια που χρειάζονται.
