Ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης Ογκολογίας. Επιθετικός, συχνά «σιωπηλός» στα αρχικά του στάδια και με περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές όταν έχει δώσει μεταστάσεις, εξακολουθεί να συνδέεται με ιδιαίτερα δυσμενή πρόγνωση.
Μέσα σε αυτό το τοπίο, το daraxonrasib (Rasonque) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεραπευτικές εξελίξεις των τελευταίων ετών. Πρόκειται για από του στόματος αναστολέα της οικογένειας πρωτεϊνών RAS, οι οποίες διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη του παγκρεατικού αδενοκαρκινώματος. Μεταλλάξεις του μονοπατιού RAS εντοπίζονται σε περισσότερο από το 90% των περιπτώσεων της νόσου.
Οι 13,2 μήνες που αλλάζουν την εικόνα
Το στοιχείο που έχει προκαλέσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην ογκολογική κοινότητα είναι η επίδραση της θεραπείας στην επιβίωση.
Στη διεθνή, τυχαιοποιημένη μελέτη φάσης 3 RASolute 302, 500 ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος που είχαν ήδη λάβει προηγούμενη συστηματική θεραπεία χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: 248 έλαβαν daraxonrasib και 252 θεραπεία επιλογής του θεράποντος ιατρού.
Η διάμεση συνολική επιβίωση έφθασε τους 13,2 μήνες με το daraxonrasib, έναντι 6,7 μηνών με τη χημειοθεραπεία. Παράλληλα, η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου ήταν 7,2 έναντι 3,6 μηνών, ενώ αντικειμενική ανταπόκριση στον όγκο καταγράφηκε στο 30% έναντι 11% των ασθενών.
Τα δεδομένα δημοσιεύθηκαν στο New England Journal of Medicine και αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή αφορούν ασθενείς με ήδη προχωρημένη μεταστατική νόσο και περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές.
Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γρηγόρης Τσιώτος, επίκουρος καθηγητής Χειρουργικής της Mayo Clinic και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Παγκρέατος, σε μια νόσο με τόσο δυσμενή πρόγνωση, μια τέτοια αύξηση της επιβίωσης συνιστά σημαντική πρόοδο. Το επόμενο ερευνητικό ερώτημα είναι εάν η χορήγηση του φαρμάκου σε πρωιμότερη φάση θα μπορούσε να προσφέρει ακόμη μεγαλύτερο όφελος.
Από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη
Ο FDA ενέκρινε το daraxonrasib στις 26 Αυγούστου 2026 για ενήλικες με μεταστατικό παγκρεατικό αδενοκαρκίνωμα που έχουν λάβει τουλάχιστον μία προηγούμενη συστηματική θεραπεία ή δεν είναι κατάλληλοι για πολυφαρμακευτική συστηματική αγωγή.
Στις 15 Οκτωβρίου 2026, η Επιτροπή Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση του EMA έδωσε θετική γνωμοδότηση για την ευρωπαϊκή αδειοδότησή του σε ενήλικες με μεταστατικό παγκρεατικό αδενοκαρκίνωμα μετά από τουλάχιστον μία προηγούμενη θεραπεία. Η τελική απόφαση για την άδεια κυκλοφορίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Πώς αποκτούν πρόσβαση οι ασθενείς στην Ελλάδα
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η ελληνική πραγματικότητα δεν περιμένει την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διαδικασίας.
Σύμφωνα με τον κ. Τσιώτο, έχουν ήδη εγκριθεί εννέα έως δέκα αιτήματα Ελλήνων ασθενών για χορήγηση της θεραπείας.
Η διαδικασία ξεκινά από τον θεράποντα ογκολόγο, ο οποίος καταρτίζει ηλεκτρονικό φάκελο με το ιστορικό των θεραπειών και την τρέχουσα εικόνα της νόσου. Το αίτημα υποβάλλεται στον ΕΟΠΥΥ και αξιολογείται από τρεις ογκολόγους. Μετά την έγκριση, το φάρμακο εισάγεται μέσω ΙΦΕΤ και χορηγείται υπό την ευθύνη του θεράποντος ιατρού.
Το daraxonrasib δεν μετατρέπει τον μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος σε ιάσιμη νόσο. Μετακινεί όμως αισθητά ένα όριο που για χρόνια έμοιαζε εξαιρετικά δύσκολο να μετακινηθεί. Και σε έναν καρκίνο όπου κάθε επιπλέον θεραπευτική επιλογή έχει ιδιαίτερη αξία, αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της νέας εξέλιξης.
