Η αντικαρκινική θεραπεία μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική το πρωί παρά το απόγευμα, υποστηρίζει νέα επιστημονική μελέτη.
Σε πρόσφατο πείραμα, ασθενείς με τον ίδιο τύπο καρκίνου του πνεύμονα έλαβαν ανοσοθεραπεία σε δύο διαφορετικά χρονικά παράθυρα: πριν από τις 3 μ.μ. και μετά. Οι ερευνητές κατέγραψαν ένα απρόσμενο εύρημα: η ώρα χορήγησης της θεραπείας φάνηκε να επηρεάζει ουσιαστικά την πορεία των ασθενών.
Όσοι έλαβαν τους πρώτους κύκλους ανοσοθεραπείας το πρωί παρουσίασαν, κατά μέσο όρο, περίπου πέντε επιπλέον μήνες χωρίς εξέλιξη της νόσου. Επιπλέον έζησαν σχεδόν ένα χρόνο περισσότερο, σε σύγκριση με τους ασθενείς που λάμβαναν τη θεραπεία αργότερα μέσα στην ημέρα. Παράλληλα, είχαν υψηλότερες πιθανότητες να παραμένουν εν ζωή στο τέλος της μελέτης, η οποία διήρκησε για περισσότερο από δύο χρόνια.
Ανοσοποιητικό και κιρκάδιος ρυθμός
Οι ερευνητές που μελετούν τον κιρκάδιο ρυθμό γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι το «βιολογικό ρολόι» ρυθμίζει κρίσιμες λειτουργίες του οργανισμού, από τις ορμόνες και την όρεξη έως τη θερμοκρασία, το σάκχαρο και την αρτηριακή πίεση. Κάτω από τον κεντρικό αυτόν μηχανισμό λειτουργούν δεκάδες μικρότερα «ρολόγια» σε κύτταρα και ιστούς.
Τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι και το ανοσοποιητικό σύστημα ανταποκρίνεται έντονα στο χρονισμό, υποδηλώνοντας ότι η βιολογία της άμυνας του οργανισμού είναι στενά συνδεδεμένη με τον χρόνο.
Η νέα μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές από την Κίνα, είναι η πρώτη που εξέτασε πειραματικά ένα φαινόμενο που μέχρι σήμερα είχε φανεί μόνο σε μελέτες παρατήρησης. Πιο συγκεκριμένα, ασθενείς σε προγενέστερες έρευνες με μελάνωμα ή καρκίνο του νεφρού φάνηκαν να επωφελούνται σημαντικά περισσότερο από την ανοσοθεραπεία όταν την λάμβαναν νωρίς μέσα στη μέρα.
Τα ευρήματα ευθυγραμμίζονται σημαντικά με προηγούμενες παρατηρήσεις, ενισχύοντας την ιδέα ότι ο χρονισμός της θεραπείας ίσως έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ ό,τι πιστεύαμε.
Σημαντικές διαφορές στην εξέλιξη της νόσου
Η νέα μελέτη περιέλαβε 210 ασθενείς με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν ισομερώς και τυχαιοποιήθηκαν ώστε να λαμβάνουν τους πρώτους κύκλους ανοσοθεραπείας είτε πριν είτε μετά τις 3 το μεσημέρι. Το συγκεκριμένο όριο επιλέχθηκε επειδή προηγούμενα δεδομένα είχαν δείξει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα αρχίζει να «επιβραδύνεται» μεταξύ 2 και 3 μ.μ.
Μετά από παρακολούθηση που ξεπέρασε τους 28 μήνες, οι διαφορές στην εξέλιξη της νόσου και στην επιβίωση ήταν εντυπωσιακές. Οι ασθενείς που ξεκινούσαν την ανοσοθεραπεία νωρίς μέσα στην ημέρα έζησαν, κατά μέσο όρο, σχεδόν έναν χρόνο περισσότερο σε σύγκριση με όσους έλαβαν τα ίδια φάρμακα μετά τις 3 μ.μ.
Στο τέλος της μελέτης, περίπου το 45% των 105 ασθενών που ήταν στην ομάδα της πρωινής θεραπείας παρέμεναν εν ζωή, έναντι μόλις 15% στην ομάδα που έλαβε την ανοσοθεραπεία αργότερα μέσα στην ημέρα. Μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου 2026, συνολικά 75 συμμετέχοντες εξακολουθούσαν να ζουν, με τους συγγραφείς να σημειώνουν ότι σκοπεύουν να δημοσιεύσουν νεότερη ανάλυση όταν ολοκληρωθούν τα δεδομένα.
Επιπλέον, οι αιματολογικές εξετάσεις έδειξαν ότι οι ασθενείς που λάμβαναν τη θεραπεία νωρίτερα εμφάνιζαν υψηλότερα επίπεδα ανοσοκυττάρων με αντικαρκινική δράση, σε σύγκριση με όσους υποβλήθηκαν σε θεραπεία μετά τις τρεις το μεσημέρι.
Παρότι τα αποτελέσματα έχουν προκαλέσει ενθουσιασμό, οι ειδικοί παραμένουν επιφυλακτικοί. Ένα βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: πώς γίνεται η ώρα χορήγησης να έχει τόσο έντονο αντίκτυπο, όταν τα φάρμακα της ανοσοθεραπείας παραμένουν ενεργά στον οργανισμό για εβδομάδες μετά την έγχυση; Οι συγγραφείς της μελέτης αναγνωρίζουν ότι πρόκειται για εύλογη απορία και τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να αποσαφηνιστούν οι βιολογικοί μηχανισμοί που κρύβονται πίσω από το φαινόμενο.
