Στο Pagliara dei Marsi, ένα μικρό αγροτικό χωριό στις πλαγιές του όρους Girifalco, στην περιφέρεια Αμπρούτσο, οι γάτες είναι περισσότερες από τους ανθρώπους. Μέχρι πρόσφατα, τίποτα δεν έμοιαζε ικανό να ταράξει τη σιωπή και τη δημογραφική συρρίκνωση του τόπου.
Από τον Μάρτιο όμως, όλα άλλαξαν. Η γέννηση της Λάρα Μπούσι Τραμπούκο, του πρώτου παιδιού που ήρθε στον κόσμο στο χωριό έπειτα από σχεδόν 30 χρόνια, προκάλεσε αυθόρμητους εορτασμούς και ανέβασε τον πληθυσμό του Pagliara dei Marsi στους περίπου 20 κατοίκους. Η βάπτισή της, στην εκκλησία ακριβώς απέναντι από το σπίτι της οικογένειας, συγκέντρωσε ολόκληρη την κοινότητα, ενώ –όπως γράφει ο Guardian– το μωρό έχει εξελιχθεί σε άτυπο «τουριστικό αξιοθέατο».
«Ήρθαν άνθρωποι που δεν ήξεραν καν ότι υπάρχει το Pagliara dei Marsi, μόνο και μόνο επειδή άκουσαν για τη Λάρα», λέει η μητέρα της, Τσίντσια Τραμπούκο. «Είναι μόλις εννέα μηνών και ήδη διάσημη».
Η ιστορία της μικρής Λάρα λειτουργεί ως σύμβολο ελπίδας, αλλά και ως ηχηρή υπενθύμιση της δημογραφικής κρίσης που βαθαίνει στην Ιταλία. Το 2024 οι γεννήσεις στη χώρα έπεσαν σε ιστορικό χαμηλό, στις 369.944, συνεχίζοντας μια πτωτική πορεία 16 ετών, σύμφωνα με την εθνική στατιστική υπηρεσία Istat. Ο δείκτης γονιμότητας μειώθηκε επίσης σε επίπεδα-ρεκόρ.
Οι λόγοι, όπως και στη χώρα μας που μαστίζεται από το πρόβλημα του δημογραφικού, είναι πολλοί και αλληλένδετοι: εργασιακή ανασφάλεια, μαζική μετανάστευση νέων στο εξωτερικό, ανεπαρκής στήριξη των εργαζόμενων μητέρων, αλλά και η αύξηση της υπογονιμότητας. Παράλληλα, όλο και περισσότεροι Ιταλοί επιλέγουν συνειδητά να μη γίνουν γονείς.
Τα προκαταρκτικά στοιχεία της Istat για τους πρώτους επτά μήνες του 2025 δείχνουν ότι η τάση επιδεινώνεται. Από τις 20 περιφέρειες της χώρας, η μεγαλύτερη πτώση καταγράφεται στο ήδη αραιοκατοικημένο Αμπρούτσο, όπου οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 10,2% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2024.
«Το Pagliara dei Marsi υποφέρει από δραστική ερήμωση, που επιδεινώθηκε από την απώλεια ηλικιωμένων χωρίς καμία γενεακή ανανέωση», εξηγεί η δήμαρχος του χωριού, Τζουζεππίνα Περότσι. Ζει λίγα σπίτια μακριά από τη Λάρα και δηλώνει ευγνώμων στους γονείς της που αποφάσισαν να δημιουργήσουν οικογένεια, ελπίζοντας ότι θα αποτελέσουν παράδειγμα για άλλους.
Η περίπτωση της οικογένειας είναι πάντως ασυνήθιστη. Η Τσίντσια Τραμπούκο, καθηγήτρια μουσικής, γεννήθηκε στο Φρασκάτι, κοντά στη Ρώμη, και εργάστηκε για χρόνια στην πρωτεύουσα, πριν μετακομίσει στο χωριό καταγωγής του παππού της. Πάντα ήθελε να μεγαλώσει το παιδί της μακριά από το χάος της πόλης. Εκεί γνώρισε τον σύντροφό της, Πάολο Μπούσι, οικοδόμο από την περιοχή.
Το ζευγάρι έλαβε το εφάπαξ επίδομα των 1.000 ευρώ για τη γέννηση παιδιού, που θέσπισε η κυβέρνηση Μελόνι από το 2025, καθώς και μηνιαίο επίδομα τέκνου περίπου 370 ευρώ. Ωστόσο, όπως λένε, τα οικονομικά κίνητρα δεν λύνουν τα ουσιαστικά προβλήματα.
Η μεγαλύτερη δυσκολία είναι ο συνδυασμός εργασίας και φροντίδας παιδιού. Το σύστημα παιδικής μέριμνας παραμένει ανεπαρκές και πολλές γυναίκες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την εργασία τους. Παράλληλα, η εκπαίδευση της Λάρα στο μέλλον είναι αβέβαιη, καθώς τα σχολεία σε μικρές κοινότητες κλείνουν λόγω έλλειψης μαθητών.
Λίγο πιο μακριά, στη Σουλμόνα, η μάχη για να παραμείνει ανοιχτή η μαιευτική κλινική του τοπικού νοσοκομείου αποτυπώνει το ίδιο πρόβλημα. Με μόλις 120 γεννήσεις το 2024, πολύ κάτω από το όριο χρηματοδότησης, οι κάτοικοι φοβούνται ότι η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας θα χαθεί.
Η μικρή Λάρα μπορεί να έφερε χαμόγελα και ελπίδα στο Pagliara dei Marsi. Ταυτόχρονα όμως, υπενθυμίζει πόσο εύθραυστες έχουν γίνει οι ισορροπίες σε μια χώρα που παλεύει με έναν ολοένα και πιο βαρύ «δημογραφικό χειμώνα».
