Η άρνηση κάθε συμβατικής θεραπείας για τον καρκίνο του μαστού τετραπλασιάζει τον κίνδυνο θανάτου εντός πέντε ετών από τη διάγνωση, όπως αποδεικνύει μια αμερικανική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «JAMA». Επιπλέον, όταν συνδυάζονται με τη συμβατική ιατρική, αυτές οι εναλλακτικές θεραπείες αυξάνουν επίσης τη θνησιμότητα.
Χρειάζεται άραγε η ιατρική που βασίζεται σε στοιχεία να αποδείξει την αποτελεσματικότητά της;
Παρακινούμενη από μια από τις ασθενείς της με καρκίνο του μαστού που σκεφτόταν εναλλακτικές θεραπείες, μια γιατρός στην Ιατρική Σχολή του Γέιλ (YSM) ήθελε να καταδείξει συγκεκριμένα τους κινδύνους που αναλάμβανε αρνούμενη τη συμβατική θεραπεία. Η Δρ. Oluwaseun Ayoade έκανε αυτό το θέμα αντικείμενο μιας μελέτης, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό “JAMA Network Open”.
Η επικεφαλής συγγραφέας και οι συνεργάτες της, ανέλυσαν δεδομένα από δύο εκατομμύρια γυναίκες με καρκίνο του μαστού, εξετάζοντας τις θεραπευτικές αποφάσεις που έλαβαν κατά τη διάγνωση και τα θεραπευτικά αποτελέσματα που προέκυψαν.
Οι περιπτώσεις ασθενών που χρησιμοποίησαν τουλάχιστον μία συμπληρωματική ή εναλλακτική ιατρική, συγκρίθηκαν με εκείνες που έλαβαν μόνο συμβατικές θεραπείες (χειρουργική επέμβαση, χημειοθεραπεία, ορμονοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία). Η τελευταία ομάδα αποτελούσε τη συντριπτική πλειοψηφία (98%) των ασθενών που συμμετείχαν στη μελέτη.
Η ανάλυση ασθενών που έλαβαν θεραπεία αποκλειστικά με συμπληρωματική ή εναλλακτική ιατρική αποκάλυψε ποσοστό θνησιμότητας 3,7 φορές υψηλότερο από αυτό των ασθενών που έλαβαν μόνο συμβατικές θεραπείες. «Με άλλα λόγια, αυτές οι γυναίκες είχαν σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν εντός πέντε ετών από τη θεραπεία », κατέληξαν οι συγγραφείς της μελέτης, προσθέτοντας ότι «στην πραγματικότητα, οι ασθενείς που έλαβαν θεραπεία αποκλειστικά με συμπληρωματική ή εναλλακτική ιατρική, είχαν αποτελέσματα παρόμοια με εκείνα των ασθενών που δεν έλαβαν καμία θεραπεία».
Ωστόσο, η χρήση εναλλακτικών θεραπειών όχι μόνο αυξάνει τον κίνδυνο θνησιμότητας, αλλά φαίνεται επίσης να μειώνει την αποτελεσματικότητα των συμβατικών θεραπειών όταν χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό. Οι ερευνητές εξεπλάγησαν όταν διαπίστωσαν ότι «η ομάδα που έλαβε συνδυασμό συμπληρωματικών και εναλλακτικών φαρμάκων είχε επίσης λιγότερο ευνοϊκά αποτελέσματα, καθώς ορισμένα δεδομένα υποδηλώνουν ότι αυτά τα φάρμακα μπορούν να μετριάσουν τις παρενέργειες των συμβατικών θεραπειών ». Στην πραγματικότητα, οι ασθενείς που έλαβαν τόσο συμπληρωματικές όσο και εναλλακτικές θεραπείες μαζί και συμβατικές θεραπείες, είχαν 1,4 φορές υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας – 40% αυξημένο κίνδυνο θανάτου εντός πέντε ετών – σε σύγκριση με τους ασθενείς που έλαβαν μόνο συμβατικές θεραπείες.
Η περαιτέρω ανάλυση των δεδομένων βοήθησε στην κατανόηση του γιατί μια συνδυασμένη προσέγγιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε χαμηλότερα ποσοστά επιβίωσης.
«Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι ασθενείς που χρησιμοποιούν συμπληρωματικά και εναλλακτικά φάρμακα σε συνδυασμό με συμβατικές θεραπείες, παρέλειψαν ορισμένες συμβατικές θεραπείες, συμπεριλαμβανομένης της ακτινοθεραπείας και της ορμονοθεραπείας, οι οποίες πιθανότατα συνέβαλαν στη μειωμένη επιβίωση », εξηγεί ο Δρ. Daniel Boffa, Καθηγητής Θωρακικής Χειρουργικής στο YSM και συν-συγγραφέας της μελέτης.
«Αυτά τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τη σημασία των συμβατικών θεραπειών και τις αρνητικές συνέπειες της παράλειψής τους, έστω και μερικής», προσθέτει. Αυτό το εύρημα είναι ακόμη πιο ανησυχητικό, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, επειδή λίγοι ασθενείς είχαν ενημερώσει την ομάδα υγειονομικής περίθαλψης για την πρόθεσή τους να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικές θεραπείες.
Τονίζουν τη σημασία της επικοινωνίας μεταξύ ασθενών και παρόχων υγειονομικής περίθαλψης, η οποία είναι απαραίτητη για τη βέλτιστη θεραπεία του καρκίνου.
Ωστόσο, αναγνωρίζουν ένα κενό στα αποτελέσματα της μελέτης. Αυτό συμβαίνει επειδή δεν ενημέρωσαν απαραίτητα όλοι οι ασθενείς, των οποίων τα δεδομένα καταγράφηκαν, τους γιατρούς τους για την πρόθεσή τους να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικές θεραπείες.
«Για αυτήν τη μελέτη, είχαμε πρόσβαση μόνο στις πληροφορίες που καταγράφηκαν στα ιατρικά αρχεία των ασθενών », εξηγεί ο Δρ. Μπόφα, παραδεχόμενος ότι «αν οι ασθενείς δεν ενημέρωσαν τους γιατρούς τους για την πρόθεσή τους να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικές θεραπείες, αυτή η χρήση δεν ελήφθη υπόψη στην έρευνά μας».
Ο ερευνητής παραδέχεται ότι είναι επίσης πιθανό «ορισμένοι ασθενείς να έχουν χρησιμοποιήσει εναλλακτικά και συμπληρωματικά φάρμακα παράλληλα με τη συμβατική τους θεραπεία, γεγονός που τους επέτρεψε να διαχειριστούν καλύτερα τις παρενέργειες που σχετίζονται με την τελευταία και να ολοκληρώσουν με επιτυχία τη θεραπεία τους, οδηγώντας έτσι σε καλύτερα αποτελέσματα για την υγεία τους».
Συμπερασματικά, η μελέτη τονίζει την κρίσιμη σημασία της συζήτησης με τους ασθενείς όλων των παραγόντων που επηρεάζουν τις αποφάσεις θεραπείας τους, συμπεριλαμβανομένου του ενδιαφέροντός τους για εναλλακτικές θεραπευτικές προσεγγίσεις.
