Με απόφαση-ορόσημο (ΣτΕ Δ’ 2196/2025), το Συμβούλιο της Επικρατείας χαράσσει σαφή και αυστηρά όρια στη μονομερή αναπροσαρμογή ασφαλίστρων υγείας, όταν αυτά περιλαμβάνονται ως συμπληρωματικές καλύψεις σε συμβάσεις ζωής. Το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο επικύρωσε την επιβολή προστίμου σε ασφαλιστική εταιρεία και απέρριψε την αίτηση αναίρεσής της.
Σύμφωνα με την απόφαση που δημοσιεύθηκε χθες, το ΣτΕ, ερμηνεύοντας συνδυαστικά τη νομοθεσία για την προστασία του καταναλωτή και την ιδιωτική ασφάλιση (ν. 2251/1994, ν. 2496/1997, ν.δ. 400/1970 και οδηγία 2002/83/ΕΚ), έκρινε ότι οι ρήτρες μονομερούς αναπροσαρμογής ασφαλίστρων, ως γενικοί όροι συναλλαγών, είναι κατ’ αρχήν θεμιτές, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν αυστηρές απαιτήσεις διαφάνειας, καλής πίστης και συμβατικής ισορροπίας.
Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι τέτοιες ρήτρες είναι νόμιμες μόνο εφόσον:
– θεμελιώνονται σε «σπουδαίο λόγο», ο οποίος προβλέπεται ρητά στη σύμβαση,
– βασίζονται σε σαφή, κατανοητά και αντικειμενικά κριτήρια, ώστε ο μέσος ασφαλισμένος να μπορεί να προβλέψει τον μηχανισμό και τις πιθανές οικονομικές συνέπειες της αναπροσαρμογής,
– συνοδεύονται από πλήρη και επαρκή ενημέρωση, τόσο κατά τη σύναψη όσο και κατά την εκτέλεση της σύμβασης, επιτρέποντας στον ασφαλισμένο να ελέγχει τη νομιμότητα των αυξήσεων και να ασκεί αποτελεσματικά τα δικαιώματά του.
Το ΣτΕ αναγνώρισε ότι στις μακροχρόνιες ασφαλίσεις υγείας το κόστος επηρεάζεται από αβέβαιους και μεταβαλλόμενους παράγοντες, όπως η εξέλιξη των υπηρεσιών υγείας, γεγονός που καθιστά αναγκαία –και κατά νόμο επιβεβλημένη– τη διατήρηση επαρκών ασφαλίστρων υπό εποπτικό έλεγχο. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ανάγκη αυτή δεν απαλλάσσει τις ασφαλιστικές εταιρείες από την υποχρέωση πλήρους διαφάνειας έναντι των ασφαλισμένων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο ότι μια ρήτρα δεν χαρακτηρίζεται καταχρηστική απλώς και μόνο επειδή δεν προβλέπει ανώτατο όριο αυξήσεων ή συγκεκριμένο ποσό μελλοντικών αναπροσαρμογών. Κρίσιμο στοιχείο είναι αν ο ασφαλισμένος ενημερώνεται επαρκώς για τον τρόπο υπολογισμού των αυξήσεων και αν η ασφαλιστική δεσμεύεται να του παρέχει, σε εύλογο χρόνο, όλα τα αναγκαία στοιχεία για τον έλεγχο της εφαρμογής τους.
Στην υπό κρίση υπόθεση, το ΣτΕ έκρινε ότι οι επίμαχες ρήτρες δεν πληρούσαν τις παραπάνω προϋποθέσεις, επιβεβαιώνοντας την απόφαση του εφετείου, έστω και με εν μέρει διαφοροποιημένη αιτιολογία. Παράλληλα, έκρινε ότι οι απαιτήσεις αυτές περί διαφάνειας είναι απολύτως συμβατές με το άρθρο 49 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πηγή: dailypharmanews.gr
