Τα μάτια δεν αποκαλούνται τυχαία «παράθυρο στην ψυχή». Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, μπορούν να λειτουργήσουν και ως «παράθυρο» στην υγεία του εγκεφάλου, αποκαλύπτοντας ενδείξεις για τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ πολλά χρόνια πριν εκδηλωθούν τα πρώτα συμπτώματα.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Alzheimer’s Disease, ανέλυσε περισσότερες από 40.000 φωτογραφίες αμφιβληστροειδούς από ασθενείς στο Ηνωμένο Βασίλειο. Με τη βοήθεια προηγμένων συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης, οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Φλόριντας εντόπισαν ανεπαίσθητες αλλαγές σε περιοχές του ματιού, όπως οι αρτηρίες και το οπτικό νεύρο, που σχετίζονται με παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη της νόσου.
Το μοντέλο κατάφερε να προβλέψει με εντυπωσιακή ακρίβεια βιολογικά χαρακτηριστικά, όπως η αρτηριακή πίεση και το φύλο, αλλά και συνήθειες του τρόπου ζωής που συνδέονται με το Αλτσχάιμερ, όπως το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ. Πρόκειται για πληροφορίες που συχνά λείπουν από τα ιατρικά αρχεία ή βασίζονται σε ανακριβείς αυτοαναφορές των ασθενών.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι εικόνες του αμφιβληστροειδούς θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα πιο αντικειμενικό εργαλείο αξιολόγησης του κινδύνου, καθώς καταγράφουν τις επιπτώσεις που έχουν συσσωρευτεί στον οργανισμό με την πάροδο του χρόνου.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο αμφιβληστροειδής συνδέεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η ίδια ερευνητική ομάδα είχε δείξει σε προηγούμενη μελέτη ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες μπορούν να ανιχνεύσουν ακόμη και ενεργή νόσο. Ωστόσο, η νέα προσέγγιση θεωρείται ακόμη πιο σημαντική, καθώς επικεντρώνεται στον εντοπισμό των παραγόντων κινδύνου σε πρώιμο στάδιο, πριν προκληθούν μη αναστρέψιμες βλάβες στον εγκέφαλο.
«Η νόσος Αλτσχάιμερ αναπτύσσεται σταδιακά επί δεκαετίες, όμως τα περισσότερα διαγνωστικά εργαλεία εστιάζουν σε προχωρημένα στάδια, όταν οι δυνατότητες παρέμβασης είναι περιορισμένες», εξηγεί η Ρουόγκου Φανγκ, καθηγήτρια Βιοϊατρικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντας και επικεφαλής της μελέτης.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι η αξιοποίηση νέων βιοδεικτών, όπως η υγεία του αμφιβληστροειδούς, μπορεί να συμβάλει στον έγκαιρο εντοπισμό ατόμων υψηλού κινδύνου, δίνοντάς τους την ευκαιρία να υιοθετήσουν πιο υγιεινές συνήθειες και να μειώσουν τις πιθανότητες εμφάνισης της νόσου στο μέλλον.
