Η εργασία κατά τη διάρκεια της νύχτας έχει συνδεθεί εδώ και χρόνια με διαταραχές του ύπνου και του κιρκάδιου ρυθμού. Τώρα, νέα ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι ενδέχεται να σχετίζεται και με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης long COVID μετά από λοίμωξη με SARS-CoV-2.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2026 στο Scandinavian Journal of Work, Environment & Health και βασίστηκε στην πληθυσμιακή κοόρτη COVICAT στην Καταλονία της Ισπανίας. Οι ερευνητές παρακολούθησαν ενήλικες μεταξύ 2021 και 2023, εξετάζοντας τόσο το ωράριο εργασίας όσο και τις συνήθειες ύπνου τους.
Από τους 1.899 συμμετέχοντες που μολύνθηκαν με SARS-CoV-2, οι 284 ανέφεραν συμπτώματα long COVID, τα οποία στη συγκεκριμένη έρευνα ορίστηκαν ως συμπτώματα που επέμεναν για περισσότερο από τρεις μήνες μετά τη λοίμωξη.
Σχεδόν διπλάσιος κίνδυνος στους εργαζόμενους τη νύχτα
Το βασικό εύρημα ήταν ιδιαίτερα αξιοσημείωτο: όσοι εργάζονταν σε νυχτερινές βάρδιες είχαν κατά 88% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης long COVID σε σύγκριση με όσους εργάζονταν την ημέρα.
Η συσχέτιση παρέμεινε ακόμη και μετά την προσαρμογή των αποτελεσμάτων για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες, όπως υποκείμενα νοσήματα και ιστορικό εμβολιασμού.
Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι ο κίνδυνος ήταν ακόμη μεγαλύτερος στους εργαζόμενους σε νυχτερινή βάρδια που είχαν παχυσαρκία.
Ο ρόλος της αϋπνίας
Εξίσου σημαντική φαίνεται να είναι η ποιότητα του ύπνου.
Η χρόνια αϋπνία συσχετίστηκε με κατά 42% αυξημένο κίνδυνο long COVID στον γενικό πληθυσμό της μελέτης. Όταν, όμως, συνυπήρχαν νυχτερινή εργασία και χρόνια αϋπνία, η πιθανότητα εμφάνισης παρατεταμένων συμπτωμάτων ήταν περίπου 2,7 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με εργαζόμενους ημέρας χωρίς χρόνια αϋπνία.
Προγενέστερα δεδομένα της ίδιας ερευνητικής ομάδας είχαν επίσης δείξει ότι η συχνότερη και μεγαλύτερης διάρκειας νυχτερινή εργασία συνδεόταν με υψηλότερο κίνδυνο long COVID, ενώ δεν είχε διαπιστωθεί αντίστοιχη σαφής αύξηση στον κίνδυνο να μολυνθεί κάποιος εξαρχής από τον SARS-CoV-2.
Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό;
Μία πιθανή εξήγηση αφορά τη διαταραχή του βιολογικού ρολογιού και τον ανεπαρκή ή κακής ποιότητας ύπνο. Ο κιρκάδιος ρυθμός συμμετέχει στη ρύθμιση πολλών λειτουργιών του οργανισμού, μεταξύ των οποίων και η ανοσολογική απόκριση.
Οι ερευνητές, ωστόσο, δεν απέδειξαν τον βιολογικό μηχανισμό που συνδέει τη νυχτερινή εργασία με τη long COVID. Επίσης, παράγοντες όπως το εργασιακό στρες ή άλλα χαρακτηριστικά των επαγγελμάτων με βάρδιες δεν μπορούν να αποκλειστούν πλήρως.
Ακόμη, οι συμμετέχοντες ήταν ηλικίας 40 έως 65 ετών, επομένως τα ευρήματα δεν μπορούν αυτομάτως να γενικευθούν σε νεότερους ή μεγαλύτερους ανθρώπους.
Το βασικό μήνυμα της έρευνας είναι ότι η νυχτερινή εργασία και οι διαταραχές ύπνου ενδέχεται να αποτελούν τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για long COVID. Αυτό δεν σημαίνει ότι η νυχτερινή εργασία προκαλεί τη νόσο, αλλά ενισχύει την ανάγκη να μελετηθούν περισσότερο ο ύπνος και η οργάνωση των βαρδιών ως παράγοντες πρόληψης και επαγγελματικής υγείας.
