Πρόσφατη μελέτη εξέτασε τις πιθανές επιπτώσεις της συχνής χρήσης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης (AI) στην ψυχική υγεία. Αναλύοντας δεδομένα ερωτηματολογίων από σχεδόν 21.000 συμμετέχοντες σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η υψηλή χρήση AI συσχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων κατάθλιψης, άγχους και ευερεθιστότητας.
Παρότι η τεχνητή νοημοσύνη μπήκε στη ζωή μας μόλις τα τελευταία χρόνια, έχει ήδη ενσωματωθεί βαθιά στην καθημερινότητα. Από την αναζήτηση συνταγών μέχρι την αυτοματοποίηση εργασιακών διαδικασιών, η χρήση της είναι πλέον καθιερωμένη.
Όπως συμβαίνει με κάθε νέα τεχνολογία που διαδίδεται ταχύτατα, η διερεύνηση των πιθανών επιπτώσεων στην υγεία των χρηστών αποτελεί κρίσιμο πεδίο επιστημονικού ενδιαφέροντος. Η συγκεκριμένη μελέτη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σχετικά με το πώς η αλληλεπίδραση με τα συστήματα AI μπορεί να επηρεάζει την ψυχολογική ευεξία.
Πώς διεξήχθη η μελέτη: Δείγμα, εργαλεία και μεταβλητές
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από μια μεγάλη πανεθνική έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο και Μάιο του 2025. Το δείγμα περιλάμβανε 20.847 ενήλικες από όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ. Η κατανομή του πληθυσμού θεωρήθηκε ισορροπημένη, καθώς περιλάμβανε αντιπροσωπευτικές αναλογίες ηλικιών, εθνοτικών ομάδων και φύλων σε κάθε πολιτεία.
Στο πλαίσιο της έρευνας, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν στην ερώτηση: «Πόσο συχνά χρησιμοποιείτε τις ακόλουθες τεχνολογίες ή προϊόντα; — Τεχνητή νοημοσύνη (AI)». Οι διαθέσιμες απαντήσεις ήταν: ποτέ, μία ή δύο φορές, περίπου μία φορά τον μήνα, περίπου μία φορά την εβδομάδα, πολλές φορές την εβδομάδα, καθημερινά, πολλές φορές την ημέρα. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες διευκρίνισαν αν η χρήση αφορούσε προσωπικούς λόγους, εργασία ή σπουδές.
Για την αξιολόγηση της ψυχικής υγείας χρησιμοποιήθηκαν τυποποιημένα και ευρέως αποδεκτά εργαλεία:
- PHQ-9, για την καταγραφή συμπτωμάτων κατάθλιψης
- GAD-2, σύντομη εκδοχή του GAD-7, για την εκτίμηση συμπτωμάτων άγχους
- BITe (Brief Irritability Test), για τη μέτρηση της ευερεθιστότητας
Παράλληλα, οι ερευνητές είχαν πρόσβαση σε πρόσθετα δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά στοιχεία, όπως οικογενειακό εισόδημα και εκπαιδευτικό επίπεδο, στοιχεία που τους επέτρεψαν την πιο ολοκληρωμένη ανάλυση των συσχετίσεων.
Η AI σε αριθμούς
Η ανάλυση έδειξε ότι το 10,3% των συμμετεχόντων χρησιμοποιούσε τεχνητή νοημοσύνη σε καθημερινή βάση, εκ των οποίων το 5,3% ανέφερε χρήση πολλαπλές φορές μέσα στην ημέρα.
Μεταξύ των καθημερινών χρηστών, περίπου οι μισοί δήλωσαν ότι χρησιμοποιούν την AI για εργασία, το 11,4% για σπουδές, ενώ η συντριπτική πλειονότητα — 87,1% — την αξιοποιεί για προσωπικούς λόγους.
Όπως ήταν αναμενόμενο, η χρήση της AI διαφοροποιήθηκε σημαντικά ανάλογα με τα δημογραφικά χαρακτηριστικά. Οι πιο συχνοί χρήστες ήταν κατά κανόνα νεότεροι, άνδρες, με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο, μεγαλύτερο οικογενειακό εισόδημα, και κατοικούσαν συχνότερα σε αστικές παρά σε αγροτικές περιοχές.
«Οι πιθανότητες εμφάνισης τουλάχιστον μέτριας κατάθλιψης —το επίπεδο στο οποίο οι γιατροί συνήθως παραπέμπουν ένα άτομο για αξιολόγηση και θεραπεία— ήταν αυξημένες κατά 30% μεταξύ όσων χρησιμοποιούσαν AI τουλάχιστον καθημερινά», σνέφεραν οι ερευνητές. Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και για τα συμπτώματα άγχους και ευερεθιστότητας.
Όταν οι ερευνητές εξέτασαν πιο αναλυτικά αν ο τύπος χρήσης επηρέαζε τη σχέση αυτή, διαπίστωσαν ότι η συσχέτιση με προβλήματα ψυχικής υγείας ήταν σημαντική μόνο για την προσωπική χρήση, όχι για τη χρήση στα πλαίσια εργασίας ή σπουδών. Όπως ανέφεραν είναι «σίγουρα πιθανό τα άτομα με εντονότερα καταθλιπτικά συμπτώματα να χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη πιο συχνά».
Δεν εντοπίστηκαν διαφορές ανά φύλο, ωστόσο η ηλικία φάνηκε να παίζει ρόλο. Συγκεκριμένα, η χρήση AI συσχετίστηκε με αυξημένα καταθλιπτικά συμπτώματα στις ηλικιακές ομάδες 25–44 και 45–64 ετών.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο JAMA Network Open.
