Τα κράτη μέλη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) άρχισαν νέο γύρο διαπραγματεύσεων, σχετικά με ένα βασικό στοιχείο της συνθήκης για την πανδημία, που έχει καθυστερήσει την οριστικοποίησή της για ένα χρόνο.
«Δεν θα προσποιηθώ ότι η τελική ευθεία θα είναι εύκολη. Δεν θα είναι. Οι υπόλοιπες διαφορές είναι πραγματικές, αλλά δεν είναι ανυπέρβλητες. Σας ζητώ, επομένως, να εστιάσετε σε αυτό που πραγματικά έχει σημασία», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγεσούς, κατά την έναρξη των συζητήσεων. Αυτή η έβδομη σύνοδος της Διακυβερνητικής Ομάδας Εργασίας (ΔΟΕ) έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει έως τις 17 Ιουλίου, προκειμένου να «συντάξει και να διαπραγματευτεί» το παράρτημα που αφορά στο σύστημα Πρόσβασης σε Παθογόνους και Κατανομής Οφελών (PABS), σύμφωνα με τον ΠΟΥ.
Μετά από περισσότερα από τρία χρόνια διαπραγματεύσεων, τα κράτη μέλη του ΠΟΥ κατέληξαν σε μια συμφωνία-ορόσημο τον Μάιο του 2025 με στόχο την καλύτερη προετοιμασία και την καταπολέμηση μελλοντικών πανδημιών, προκειμένου να αποφευχθεί η επανάληψη των αποτυχιών που παρατηρήθηκαν με την COVID-19.
Ο κύριος στόχος της είναι να εγγυηθεί την ισότιμη πρόσβαση σε προϊόντα υγείας (εμβόλια, θεραπείες και διαγνωστικά τεστ).
Ωστόσο, οι πλούσιες και αναπτυσσόμενες χώρες δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με το κεντρικό στοιχείο της συνθήκης, δηλαδή την λειτουργία του PABS (Πρόγραμμα για την Προώθηση των Προϊόντων Υγείας). Ως εκ τούτου, οι χώρες αποφάσισαν να προχωρήσουν σε περαιτέρω παράταση, για την οριστικοποίηση αυτού του παραρτήματος, χωρίς το οποίο η συνολική συμφωνία δεν μπορεί να τεθεί σε ισχύ.
«Αυτό το πολυμερές σύστημα πρέπει να επιτρέπει την ασφαλή, διαφανή, υπεύθυνη και δίκαιη πρόσβαση και την κατανομή των οφελών», αναφέρεται σε σχετικό δελτίο Τύπου του ΠΟΥ, τονίζοντας ότι ο στόχος είναι να οριστικοποιηθούν αυτές οι λεπτομέρειες «μέχρι την 80ή Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας τον Μάιο του 2027 ή ακόμη νωρίτερα, σε ειδική σύνοδο της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας το 2026, για εξέταση».
Αναζητείται… θάρρος
Στα μέσα Ιουνίου, ο επικεφαλής του ΠΟΥ και ο Βραζιλιάνος πρόεδρος Λούλα προέτρεψαν τα μέλη της G7 να επιδείξουν το απαραίτητο «θάρρος» για την οριστικοποίηση της συνθήκης και να θεωρήσουν «την 17η Ιουλίου ως προθεσμία και όχι ως ενδιάμεσο βήμα».
Η συμφωνία ορίζει ότι κάθε εργαστήριο που συμμετέχει οικειοθελώς στο PABS εγγυάται στον ΠΟΥ, σε περίπτωση πανδημίας, «ταχεία πρόσβαση σε έναν στόχο του 20% της παραγωγής εμβολίων, θεραπειών και διαγνωστικών προϊόντων σε πραγματικό χρόνο, υπό την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον το 10% της παραγωγής του» διατίθεται στον ΠΟΥ «ως δωρεά» και το υπόλοιπο ποσοστό «σε προσιτή τιμή».
Ωστόσο, οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη καθορισθεί, συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος της πρόσβασης στις γενετικές αλληλουχίες των παθογόνων.
Οι διαπραγματεύσεις έχουν επίσης καθυστερήσει λόγω της απαίτησης των αναπτυσσόμενων χωρών για εγγυήσεις ισότιμης πρόσβασης σε εμβόλια, ακόμη και εκτός πανδημιών, καθώς και λόγω των οικονομικών συνεισφορών που θα πρέπει να κάνουν οι φαρμακευτικές εταιρείες που επιθυμούν να συμμετάσχουν στο PABS. Οι πλούσιες χώρες, ιδίως εκείνες με μεγάλες φαρμακευτικές βιομηχανίες, φοβούνται ότι αυτή η υποχρεωτική κοινή χρήση προϊόντων υγείας θα εμποδίσει την έρευνα και την ανάπτυξη.
«Η σημαντική πρόοδος προς αυτόν τον στόχο» απαιτεί τώρα από τις ανεπτυγμένες χώρες να «εγκαταλείψουν τις μαξιμαλιστικές τους θέσεις και να υιοθετήσουν μια θετική και εποικοδομητική προσέγγιση», δήλωσε η ΜΚΟ υπεράσπισης των αναπτυσσόμενων χωρών, Δίκτυο Τρίτου Κόσμου, κατά την έναρξη των συζητήσεων.
Από την πλευρά της, η Διεθνής Ομοσπονδία Φαρμακευτικών Κατασκευαστών και Ενώσεων (IFPMA) προειδοποίησε για ένα παράρτημα που θεωρεί «μη πρακτικό για την έρευνα και ενδεχομένως αντιπαραγωγικό»: «Το σύστημα PABS, είτε θα προωθήσει την καινοτομία, είτε θα εισαγάγει καθυστερήσεις και αβεβαιότητα που θα μπορούσαν να την επιβραδύνουν».
Διαπραγματεύσεις για την οριστικοποίηση της συμφωνίας του ΠΟΥ για τις πανδημίες
52
