Ανησυχητική αύξηση παρουσιάζουν αρκετές μορφές καρκίνου σε ανθρώπους ηλικίας κάτω των 50 ετών, σύμφωνα με διεθνή ανάλυση δεδομένων από την Αγγλία, τις ΗΠΑ και την Ολλανδία.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από το World Cancer Research Fund, καταγράφει σημαντική άνοδο σε επτά τύπους καρκίνου στην Αγγλία, πέντε στις ΗΠΑ και τέσσερις στην Ολλανδία. Αν και ο καρκίνος παραμένει σαφώς συχνότερος στις μεγαλύτερες ηλικίες, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η τάση στους νεότερους χρειάζεται στενή παρακολούθηση και περαιτέρω διερεύνηση.
Ποιοι καρκίνοι αυξάνονται περισσότερο
Στην Αγγλία, τη μεγαλύτερη μεταβολή παρουσιάζει ο καρκίνος του προστάτη στους άνδρες κάτω των 50 ετών. Η συχνότητά του αυξήθηκε από περίπου 1 περιστατικό ανά 100.000 ανθρώπους το 2001 σε 3,6 ανά 100.000 το 2023.
Ανοδική πορεία παρουσιάζει και ο καρκίνος του εντέρου, με τα περιστατικά να αυξάνονται από 3,9 σε 8,4 ανά 100.000 μέσα στην ίδια περίοδο. Παράλληλα, οι καρκίνοι της μήτρας και των νεφρών υπερδιπλασιάστηκαν, φτάνοντας αντίστοιχα τα 3,9 και 3 περιστατικά ανά 100.000.
Μικρότερη, αλλά επίσης σαφής, είναι η αύξηση στον καρκίνο του μαστού, ενώ περισσότερα περιστατικά πρώιμης εμφάνισης καταγράφονται και για τον καρκίνο του παγκρέατος και του ήπατος.
Ανάλογη εικόνα παρατηρείται στις ΗΠΑ. Από το 2000 έως το 2023, τα περιστατικά καρκίνου των νεφρών σε άτομα κάτω των 50 ετών αυξήθηκαν από 2,5 σε 5,3 ανά 100.000. Καρκίνοι του εντέρου, της μήτρας και του παγκρέατος αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 50%, ενώ ο καρκίνος του μαστού κατά περίπου 20%.
Στην Ολλανδία, αυξήσεις καταγράφηκαν στον καρκίνο του εντέρου, των νεφρών, του ήπατος και του τραχήλου της μήτρας.
Αντίθετα, ο καρκίνος του πνεύμονα παρουσιάζει μείωση και στις τρεις χώρες, εξέλιξη που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη μείωση του καπνίσματος τις τελευταίες δεκαετίες.
Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά στους νεότερους
Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη εντοπίσει μία ενιαία αιτία που να εξηγεί την αύξηση των καρκίνων πρώιμης εμφάνισης.
Μεταξύ των παραγόντων που διερευνώνται βρίσκονται η παχυσαρκία, η διατροφή χαμηλής ποιότητας, η καθιστική ζωή, η κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα. Παράλληλα, εξετάζεται πιθανή συμβολή περιβαλλοντικών εκθέσεων, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, ορισμένες χημικές ουσίες και άλλοι ρύποι.
Το World Cancer Research Fund εκτιμά ότι σημαντικό ποσοστό των περιστατικών καρκίνου συνδέεται με παράγοντες κινδύνου που μπορούν, σε κάποιο βαθμό, να τροποποιηθούν μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής και προληπτικών παρεμβάσεων.
Η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση γύρω από τα συμπτώματα και η βελτίωση των διαγνωστικών μεθόδων πιθανόν επίσης να οδηγούν στον εντοπισμό περισσότερων περιστατικών σε νεότερες ηλικίες. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, η καλύτερη διάγνωση από μόνη της δεν φαίνεται να αρκεί για να εξηγήσει το μέγεθος της αύξησης.
Ο καρκίνος παραμένει συχνότερος στις μεγαλύτερες ηλικίες
Παρά τα νέα δεδομένα, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μεγάλη πλειονότητα των καρκίνων εξακολουθεί να διαγιγνώσκεται σε μεγαλύτερες ηλικίες, με τη διάμεση ηλικία διάγνωσης για πολλές μορφές της νόσου να ξεπερνά τα 60 έτη.
Η αύξηση, όμως, μεταξύ των κάτω των 50 θεωρείται σημαντική επειδή παρατηρείται σε διαφορετικές χώρες και σε αρκετούς τύπους καρκίνου ταυτόχρονα.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να εξακριβωθεί ποιοι παράγοντες ευθύνονται για την τάση και ποια προληπτικά μέτρα θα μπορούσαν να τη συγκρατήσουν.
